تروریسم و رسانه: راهنمایی برای روزنامه‌نگاران

سالهاست که در رسانه های ایران با «پوشش خبری حوادث تروریستی» مسئله داریم. بعد از هر حادثه و پوشش خبری آن نقدهای جدی به خبرگزاری ها و پایگاه های خبری و روزنامه های کشور وارد می شود که رسانه های ایران پروتکل مناسبی در پوشش این حوادث ندارند. رسانه گاهی فراموش می کند که نوع پوشش خبری اش موجب تبلیغات گروهک های تروریستی می شود و گاهی نیز آنقدر عریان به پدیده های تروریستی می پردازد که جامعه شناسان ترس ایجاد ترومای اجتماعی را از مواجه شدن با این حجم زیاد از حوادث دلخراش متذکر می شوند. شاید خوانندگان عزیز به خاطر بیاورند حادثه تروریستی اهواز را که پس از انتشار تصاویر آن رسانه ها مورد هجمه گسترده قرار گرفتند، بخشی از تحلیل گران انتشار تصاویر را اختلال در اقتدار امنیت ملی کشور دانسته و عده ای دیگر اثر منفی این تصاویر را بر مخاطب بررسی می کردند.
فارغ از آنکه اساسا رسانه های ما دستورالمعل مشخصی در بحران ها ندارند و همواره ما با تیتر «عدم مدیریت رسانه در بحران» همراه با هر بحران در رسانه ها منتشر می شود، عدم وجود پروتکل های رسانه ای مناسب و منسجم در پوشش تروریست ها و حوادث تروریستی در حالی است که ایران در جغرافیایی قرار گرفته است که طی سه دهه گذشته همیشه در گوشه ای از آن حضور گروهک های تروریستی و حجوادث تروریستی کوچک و بزرگ وجود داشته است و بنا به عناصر مختلف خبری مانند مجاورت، پوشش این موضوع در رسانه های ایران لازم بوده است.
مسئله سومی که باز توجه به چهارچوب مند کردن پروتکل های رسانه ای برای بازتاب تروریستی را واجب می کند، گسترش «شهروندخبرنگاری» در ایران است. تلفن های هوشمند و دسترسی به اینترنت، گسترش شبکه های اجتماعی و «تبدیل شدن هر فرد به چند رسانه» باعث شده در هر بحران اعم از حادثه تروریستی پیش از آنکه روایت های رسمی از خبرگزاری های معتبر منتشر شود، موبایل های در صحنه آنلاین می شوند تا روایت های غیررسمی و البته بی ملاحظه از حادثه را منتشر کنند. مردم خود نمی دانند که انتشار آنچه در مقابل شان قرار گرفته آیا لزوما کار درستی است یا خیر؟ و مواجه شدن آنها با این دستورالعمل ها شاید بتواند ولع روشن کردن موبایل ها در صحنه های تروریستی را کم کند.
لزوم توجه به این مهم در سالهای اخیر باعث شده است، بحث ها و مقالاتی در خصوص چپونگی پوشش رسانه ای تروریستی در کشورمان صورت بگیرد و در همین اندازه هم تا حدودی اذهان اهالی رسانه متوجه اهمیت موضوع شده است. این دغده باعث شد تا کتاب «رسانه و تروریسم؛ راهنمایی برای خبرنگاران» نوشته « ژان پل مارتوز» را که تلاشی است مدون برای آنکه مواجهه درستی با تروریسم در رسانه ها داشته باشیم را ترجمه و در دسترس اهالی رسانه قرار دهیم. کتاب مذکور به سفارش یونسکو (سازمان آموزشی، علمی و فرهنگی سازمان ملل) برای راهنمایی روزنامه نگاران تهیه شده است و یکی از معتبرترین منابع در این حوزه به شمار می رود. باشد که بتواند در جهت انتشار اخبار پیرامون تروریسم و تروریست ها راهنمای خوبی باشد.