جدول سرمایه گذاری یا cap table چیست؟

مبانی جدول سرمایه‌گذاری

این بخش به بررسی مفاهیم بنیادین مختلف جداول سرمایه‌گذاری (cap tables) می‌پردازد: هدف اصلی جدول سرمایه‌گذاری را آموزش می‌دهد، بخش‌های مختلف جدول سرمایه‌گذاری را شرح می‌دهد و اصطلاحات و تعاریف مختلف را مطرح می‌کند تا نحوۀ مدیریت طرح‌های جذب سرمایه را با استفاده از جدول سرمایه‌گذاری به صورت کامل درک کنید.

برای بررسی گام‌به‌گام، فایل نمونۀ جدول سرمایه‌گذاری را دانلود کنید(از اتچمنت میتوانید دانلود کنید)

برای بررسی گام‌به‌گام بخش‌های مختلف این راهنما، فایل اکسل نمونۀ جدول سرمایه‌گذاری را دانلود کنید. با استفاده از نسخۀ اصلی فایل اکسل قادر 

خواهید بود طرح کلی جدول سرمایه‌گذاری را مرور کنید، فرمول‌هایی را که خروجی‌هایی مثل درصد سهامداران را محاسبه می‌کنند بررسی کنید، و با اجرای سناریوهای «اگر-آنگاه» تاثیر سرمایه‌گذاری‌ها بر درصد رقیق شدن سهام مؤسسین را نشان دهید.

جدول سرمایه‌گذاری چیست؟

جدول سرمایه‌گذاری یا cap table سندی (معمولاً، در قالب صفحه‌گستردۀ اکسل) است که مشخص می‌کند هر فردی صاحب چقدر سهم از شرکت است.

در طول جذب سرمایۀ خطرپذیر و رشد، مؤسسین استارتاپ‌‌ها یک جدول سرمایه‌گذاری برای خود نگه می‌دارند و غالباً برای پاسخ به پرسش‌های زیر به این جدول رجوع می‌کنند:

• میزان سهام هرکدام از مؤسسین چقدر است؟

• با گذشت زمان، چه مقدار پول در شرکت سرمایه‌گذاری شده است؟

• هر کسی صاحب چه نوع سهامی (سهام عادی و سهام ممتاز) است؟

• اندازۀ طرح اختیار معاملۀ سهام در شرکت چقدر است و دارندگان اصلی اختیار معاملۀ سهام در شرکت چه کسانی هستند؟

• در هر مرحله از جذب سرمایه، ارزش استارتاپ چقدر است؟

در نگاه تفصیلی‌تر، جدول سرمایه‌گذاری در واقع مرجعی برای پیگیری و محاسبۀ موارد زیر است:

• تأثیر ساختارهای پیشرفتۀ سرمایه‌گذاری مانند بدهی تبدیل‌پذیر و حق خریدها
• اختیار معاملۀ سهام اعطاشده به ارائه‌دهندگان اصلی خدمات مانند توسعه‌دهندگان نرم‌افزار، بنگاه‌های بازاریابی یا شرکت‌های حقوقی.
• سناریوهای «اگر-آنگاه» برای هر دور جذب سرمایه شامل میزان سرمایۀ جذب‌شده، ارزش‌گذاری و میزان رقیق شدن سهام مؤسسین و سهامداران موجود
• برنامه‌ریزی سناریوی خروج: مثلاً، در صورت فروش استارتاپ، هر کدام از ذی‌نفعان چه مبلغی بدست می‌آورند؟
• ارزش‌گذاری و قیمت سهام. ارزش استارتاپ با گذشت زمان چقدر است؟ آیا شرکت در دورهای نزول یا دور‌های استمرار سرمایه‌ای جذب کرده است که نشان‌دهندۀ تأخیر در کشش شرکت باشد؟

جداول پیچیده‌تر سرمایه‌گذاری حاوی بخش‌هایی هستند که جنبه‌های تفصیلی‌تر ساختار مالکیت استارتاپ را نشان می‌دهند و فرمول‌هایی را برای محاسبۀ تأثیر تصمیم‌ها در زمینۀ جذب سرمایه ارائه می‌کنند. مثلاً شاید، مؤسسین نیازمند پیگیری این موضوع باشند که آیا سرمایه‌گذاران حقوق سهام 

ممتاز (برای مثال، اولویت‌ تصفیه) دارند؟ یا بخواهند تأثیر جداول زمانی واگذاری اختیار معاملۀ سهام را بررسی کنند.

به صورت خلاصه، جدول سرمایه‌گذاری یکی از ابزارهای فوق‌العادۀ «اگر-آنگاه» است که کارآفرینان و سرمایه‌گذاران با استفاده از آن می‌توانند تأثیر مذاکرات را مشاهده کنند. این جدول، محاسبات «اگر-آنگاه» را بر مبنای مبلغ سرمایه‌گذاری محاسبه می‌کند و میزان رقیق‌شدگی سهام مؤسسین و درصد مالکیت تمام سهامداران را نشان می‌دهد. مؤسسین و سرمایه‌گذاران می‌توانند مبالغ مختلف سرمایه‌گذاری را در جدول سرمایه‌گذاری وارد کنند و درصد مالکیت حاصل را با یکدیگر مقایسه کنند.

به اشتراک‌گذاری جدول سرمایه‌گذاری‌تان با سایر افراد: همانطور که تا کنون مشاهده کرده‌اید، جدول سرمایه‌گذاری‌تان حاوی اطلاعات حساسی دربارۀ استارتاپ، سرمایه‌گذاران آن و حتی برنامه‌های بلندمدت (دورهای آتی جذب سرمایه، انتظارات در زمینۀ ارزش‌گذاری، و برنامه‌ریزی خروج) است. به این دلیل، اغلب مؤسسین به دقت از جدول سرمایه‌گذاری مراقبت می‌کنند و حتی نام، تاریخ و اطلاعات تماس افراد دریافت‌کنندۀ جدول را پیگیری می‌کنند. با این حال، باید در نظر داشته باشید که در صورت تعامل با سرمایه‌گذاران، اسناد کلیدی‌تان احتمالاً با  افرادی خارج از حلقۀ بستۀ مدنظرتان نیز به اشتراک گذاشته می‌شوند. اگر یکی از سرمایه‌گذاران ترجیح می‌دهد که ناشناس باقی بماند، حتماً نام سرمایه‌گذار و سایر اطلاعات وی را بصورت عام در جدول سرمایه‌گذاری و سایر اسناد ثبت کنید.