کتاب راهنمای جیبی بنیانگذاران- جداول سرمایه گذاری

چه کسانی از رقیق شدن زیان می‌کنند؟ نکتۀ کلیدی که باید مؤسسین در نظر داشته باشند این است که سهام تشویقی از سهام چه کسی کسر شده است؟ سهام تشویقی تنها از سهام مؤسسین کسر شده است یا هم مؤسسین و هم سرمایه‌گذاران؟ البته، اغلب سرمایه‌گذاران امیدوارند که، پیش از تزریق وجوه نقد (پیش از سرمایه‌گذاری)، مؤسسین را وادار به ایجاد سهام تشویقی از سهام خودشان کنند. در نتیجه، سهام مؤسسین به اندازۀ درصد سهام تشویقی رقیق می‌شود. یا سرمایه‌گذار اجازه می‌دهد سهام تشویقی، پس از تزریق وجوه نقد (پس از سرمایه‌گذاری)، از مالکیت سهام کسر شود که باعث می‌شود سهم مؤسسین و سرمایه‌گذار جدید برای ایجاد سهام تشویقی رقیق شود. شیوۀ معمول برای ایجاد سهام تشویقی در واقع ارزش‌گذاری پیش از سرمایه‌گذاری است و بنابراین مؤسسین و تمام سهامداران دیگر تحت تأثیر سهام تشویقی قرار می‌گیرند و سهام‌شان رقیق می‌شود، ولی قطعاً می‌توان در این باره مذاکره کرد.   ارزش‌گذاری پیش از سرمایه‌گذاری و پس از سرمایه‌گذاری وقتی مؤسسین سهام‌شان در استارتاپ را به سرمایه‌گذار خارجی مانند گروه سرمایه‌گذاران فرشته یا شرکت سرمایه‌گذار خطرپذیر می‌فروشند، سرمایه‌گذار، در عوض دریافت درصدی از مالکیت شرکت استارتاپ، وجه نقد پرداخت می‌کند. برای اینکه مشخص شود سرمایه‌گذار چه میزان (درصدی) از استارتاپ را می‌خرد، باید پیش از سرمایه‌گذاری در مورد ارزش کل (یا ارزش‌گذاری) استارتاپ توافق شود. بنابراین، می‌توانید ارزش‌گذاری پیش از تزریق پول را «ارزش‌گذاری پیش از سرمایه‌گذاری» تلقی کنید. این معادله با مقادیر نمونه برای ارزش‌گذاری و سرمایه‌گذاری میزان تناسب ارزش‌گذاری پیش از سرمایه‌گذاری و پس از آن را نشان می‌دهد.   سهام ممتاز سرمایه‌گذاران باتجربه مانند سرمایه‌گذاران فرشته و شرکت‌های سرمایه‌گذاری خطرپذیر معمولاً، در هنگام سرمایه‌گذاری روی استارتاپ، تقاضای سهام ممتاز می‌کنند. «ممتاز» به این معنی است که سهام‌شان از برخی حقوق برخوردار خواهد بود. این حقوق حمایت‌های ممتازی از سهامدار می‌کنند. مثلاً، سرمایۀ اولیه این سهامداران پیش از سهامداران عادی بازپرداخت می‌شود. همانطور که قبلاً اشاره کردیم، تعریف حقوق سهام ممتاز در معاملۀ سرمایه‌گذاری یکی از وظایف اصلی برگ شرایط است. در زیر، برخی از حقوق سهام ممتاز را ذکر می‌کنیم: اولویت در مشارکت در منفعت: در صورت خروج، بعد از انجام تمام اولویت‌های تصفیه، دارندگان سهام ممتاز همراه با سهامداران عادی عواید حاصل از فروش استارتاپ را تقسیم می‌کنند. اولویت تصفیه: در صورت خروج، سرمایه‌گذار مبلغی معادل با مبلغ سرمایه‌گذاری‌شده یا ضریبی از سرمایه‌گذاری اولیه (یک برابر (1X) 2 برابر (2X) و غیره) را دریافت می‌کند. این حق غالباً با حق مشارکت در منفعت ترکیب می‌شود. اغلب سرمایه‌گذاران نمی‌خواهند به مؤسسین اجحاف کنند، بنابراین این موضوع قابل مذاکره است. اولویت ضدرقیق‌شدگی: نسخه‌هایی از این اولویت از سرمایه‌گذار در مقابل دور نزولی محافظت می‌کنند که در آن دور سرمایه‌گذاری جاری با ارزشی کمتر از دور سرمایه‌گذاری قبلی انجام می‌شود. شما و سرمایه‌گذارهای‌تان همیشه می‌خواهید ارزش استارتاپ افزایش پیدا کند. وقتی کیک کوچکتر می‌شود، سرمایه‌گذاران به دنبال حفظ درصد مالکیت جاری‌شان با استفاده از اولویت‌های ضدرقیق‌شدگی هستند. حق رأی: معمولاً، تنها سهامداران عادی دربارۀ مسائل کلیدی استارتاپ رأی می‌دهند، ولی با گذشت زمان، سرمایه‌گذاران فرشته به دنبال محافظت از سرمایه‌گذاری و تأثیرگذاری روی نتیجۀ آن هستند. دریافت حق رأی دربارۀ مسائل مهم استارتاپ یکی از روش‌های سرمایه‌گذار فرشته برای اعمال نفوذشان است. بندهای حق رأی سهام ممتاز به تفصیل به داشتن حق رأی به همراه سهامدار عادی دربارۀ مسائلی مانند مسائل زیر می‌پردازد: تغییر اساسنامۀ شرکت تغییر آیین‌نامه‌های شرکت تغییر اندازۀ هیأت‌مدیره سطح حقوق کارکنان (از جمله حقوق مؤسسین) جذب سرمایه یا بدهی بیشتر تصفیه یا انحلال شرکت   سهام عادی بر خلاف سهام ممتاز سرمایه‌گذاران، مؤسسین و کارکنام معمولاً سهام عادی دارند. وقتی مؤسسین شرکت را تأسیس می‌کنند، دربارۀ درصد مالکیت‌شان در شرکت تصمیم‌گیری می‌کنند و سهام عادی برای هر مؤسس صادر می‌شود تا درصد مالکیت مربوطه‌شان مشخص شود. سهام عادی حقوق یا اهرم ویژه‌ای ندارد. آنها ساده‌ترین شکل مالکیت در شرکت هستند. تعداد سهام عادی که در اختیار دارید نشان‌دهندۀ درصد مالکیت‌تان در شرکت است. سهام عادی معمولاً به شما حق رأی دربارۀ تصمیم‌های کلیدی استارتاپ را می‌دهد، گرچه استارتاپ‌ها می‌توانند سهام عادی فاقد حق رأی ایجاد کنند. درصد مالکیت‌تان وزن رأی‌تان را مشخص می‌کند. اگر صاحب 55 درصد سهام عادی باشید، وزن رأی‌تان 55 درصد است. با توجه به حقوق سهام ممتاز مانند اولویت تصفیه، دارندگان سهام عادی معمولاً، در صورت خروج یا انحلال شرکت، در ته صف دریافت مطالبات قرار دارند. نخست مطالبات دارندگان اوراق بدهی مانند بانک‌ها یا سایر وام‌دهندگان، سپس مطالبات سهامداران ممتاز و در نهایت سهامداران عادی پرداخت می‌شود. #سهام #ارزش_گذاری #جدول_سرمایه_گذاری #سهام_ممتار #سهام_عادی 

به آخر بررسی گام به گام ایجاد جدول سرمایه‌گذاری استارتاپ رسیدیم. بخش‌های زیر بسیاری از اصطلاحات و مفاهیم مربوط به جذب سرمایه توسط استارتاپ‌ها و سهام را به شکل عمیق‌تر بررسی می‌کند.   درک سهام استارتاپ بخش‌های زیر مرجع تفصیلی‌تری برای بسیاری از اصطلاحات و مفاهیمی هستند که در طی مرور جدول سرمایه‌گذاری با آنها آشنا شدیم.   مجموعه واژگان مربوط به جذب سرمایه توسط استارتاپ در این بخش، برخی از اصطلاحات کلیدی دیگر را بررسی می‌کنیم که احتمالاً در هنگام هر تلاشی در زمینۀ جذب سرمایه با آنها مواجه می‌شوید. دور قیمت‌گذاری: وقتی استارتاپ معاملۀ سرمایه‌گذاری را با سرمایه‌گذاران نهایی می‌کند، ارزش شرکت تعیین و قیمت هر سهم شرکت محاسبه می‌شود. پیش از نخستین معاملۀ جذب سرمایه توسط استارتاپ، قیمت هر سهم بسیار پایین تعیین می‌شود (معمولاً، 0.0001 دلار به ازای هر سهم) یا سهام اصلاً قیمت‌گذاری نمی‌شود. در زمینۀ بدهی تبدیل‌پذیر، در دور بعدی قیمت‌گذاری معمولاً بدهی تبدیل به سهام می‌شود. دور نزولی: وقتی مؤسسین سرمایه‌گذاری را با ارزشی کمتر از ارزش قبلی می‌پذیرند. ارزش شرکت در این دور کمتر از ارزش آن در دور قبلی سرمایه‌گذاری خواهد بود. دور جذب‌سرمایه (دور سرمایه‌گذاری): فرآیند جذب پول برای استارتاپ را جذب سرمایه می‌خوانند. صرف‌نظر از اینکه در مراحل آغازین فرآیند جذب پول باشید یا پول سرمایه‌گذار را در بانک بگذارید، هر دور نامی مانند دور کشت یا دور سری الف دارد. دفتر سهامداران: دفتر سهامداران حاوی نام سرمایه‌گذارانی است که در شرکت سهم دارند. معمولاً، دفتر سهام حاوی نام حقوقی کامل سهامدار و آدرس‌های پستی و فیزیکی فعلی‌شان است. همچنین، تعداد و نوع سهام تحت تملک و بهای پرداخت‌شده برای آنها نیز قید می‌شود. در مقابل، جدول سرمایه‌گذاری با سازماندهی اطلاعات بر اساس هر دور جذب سرمایه و، مهمتر از همه، افزودن فرمول‌هایی برای محاسبۀ مالکیت سرمایه، رقیق کردن سهام مؤسس و قیمت سهام، اطلاعات موجود در فهرست سهامدار را کامل‌تر می‌کند. دفتر سهامدار صرفاً یک فهرست است، در حالیکه جدول سرمایه‌گذاری ماشین حسابی قدرتمند است. دور کشت: در کاربرد رایج، دور کشت به هرگونه سرمایه‌گذاری برای شروع به کار استارتاپ و ساخت نخستین محصولات و خدمات آن اطلاق می‌شود. شاید، در دور کشت، از سرمایۀ خود مؤسسین، یا دوستان و خانواده‌شان یا سایر حامیان کارآفرینان استفاده شود. در مقابل، تعریف سیلیکون‌ولی از دور کشت اندکی فرق دارد. بسیاری از سرمایه‌گذاران بزرگ خطرپذیر در واقع سرمایۀ دور کشت را با هدف پشتیبانی از نوآوری‌های بسیار اولیه (تقریباً در حد آزمایش) تأمین کرده‌اند که صنایع بسیار بزرگ را متحول می‌کنند. در قیاس با دورهای جذب سرمایۀ فرشته که کمتر از 1 میلیون دلار است، مبالغی که این سرمایه‌گذاران خطرپذیر در دور کشت سرمایه‌گذاری می‌کنند گاهی اوقات هنگفت (1، 2 یا حتی 3 میلیون دلار) است. سری الف، سری ب و غیره. سری الف اصطلاحی است که معانی فراوانی دارد، ولی معمولاً سری الف در واقع نخستین دور سرمایه‌گذاری خطرپذیر است. سرمایه‌گذاری‌های بعدی از جانب سرمایه‌گذاران سازمانی الگوی مشابهی دارد: سری ب، سری ج و غیره. همچنین، توجه کنید که سرمایه‌گذاران خطرپذیر در حوزۀ سرمایه‌گذاری پول سایر سازمان‌ها کار می‌کنند و به دنبال پول شخصی از سرمایه‌گذاران فرشته، دوستان و خانواده نیستند. سرمایه‌گذاری خطرپذیر (VC): سرمایه‌گذاری‌های خطرپذیر در واقع مبالغ هنگفتی هستند که روی استارتاپ‌هایی با رشد بالا که ثابت کرده‌اند فناوری و بازارهای جدیدی را در اختیار دارند سرمایه‌گذاری می‌شوند. سرمایه‌گذاران خطرپذیر پول سایر اشخاص را سرمایه‌گذاری می‌کنند و سرمایه را از منابعی مانند بنیادهای خصوصی، صندوق‌های بازنشستگی، صندوق‌های سرمایه‌گذاری دانشگاه و غیره گردآوری می‌کنند. این موضوع یکی از فرق‌های اصلی بین سرمایه‌گذاران فرشته و سرمایه‌گذاران خطرپذیر است. در نتیجه، سرمایه‌گذاران خطرپذیر غالباً کنترل بیشتری بر استارتاپ دارند. مثلاً، مدیرعامل باتجربه‌ای را منصوب و اعضای هیأت مدیره را تعیین می‌کنند. همانطور که گفتیم، چون سرمایه‌گذاران خطرپذیر به منابع مالی هنگفت‌تری دسترسی دارند، مقیاس و شرایط معاملۀ خطرپذیر ممکن است فرق زیادی با معاملۀ سرمایه‌گذاران فرشته داشته باشد. سرمایه‌گذاران فرشته: فرشته‌ها یا سرمایه‌گذاران فرشته اشخاص ثروتمندی هستند که پول خودشان را در استارتاپ‌ها و شرکت‌های نوپا، به صورت مستقل یا در قالب گروه‌های سازمان‌یافتۀ سرمایه‌گذاران فرشته (یا همان گروه‌های سرمایه‌گذار فرشته)، سرمایه‌گذاری می‌کنند. فرشته‌ها به این امید که بازده بالایی از سرمایه‌گذاری‌شان کسب کنند در بخش‌ها و صنایعی که رشد بالایی دارند و همچنین در استارتاپ‌های بسیار نوپا سرمایه‌گذاری می‌کنند. سرمایه‌گذاری در مراحل اولیه بسیار پرریسک است، بنابراین سرمایه‌گذاران فرشتۀ باتجربه سرمایه‌گذاری‌های کوچک زیادی را روی استارتاپ‌ها انجام می‌دهند و سبدی متشکل از 20 شرکت یا بیشتر ایجاد می‌کنند. اگر یکی یا دو مورد از استارتاپ‌هایی که بر روی آنها سرمایه‌گذاری کرده‌اند موفق شوند، سرمایه‌گذاران فرشته بازده مدنظرشان را بدست می‌آورند. سهام تشویقی کارکنان اختیار معاملۀ سهام معمولاً شکلی از پاداش غیرنقدی به کارکنان و سایر ذی‌نفعان هستند. اختیار معامله حق خرید سهام استارتاپ را با قیمت نازل به دارندۀ اختیار می‌دهد، و در نتیجه دارندۀ اختیار با قیمت بسیار اندک مالک بخشی از استارتاپ می‌شود. برای تسهیل فرآیند اختیار معامله، استارتاپ درصد مشخصی از سهام استارتاپ را به طرح‌های تشویقی اختصاص می‌دهد. این درصد از سهام را سهام تشویقی می‌خوانند. چند نکتۀ کلیدی را دربارۀ سهام تشویقی به خاطر داشته باشید: اندازۀ سهام تشویقی معمولاً به شکل درصدی از مجموع سهام شرکت بیان می‌شود. مثلاً، «مؤسسین در هنگام تأسیس استارتاپ  20 درصد سهام تشویقی ایجاد کردند». سهام تشویقی در واقع اختیار معاملۀ سهام عادی را می‌دهد. چون به کارکنان و سایر ذی‌نفعان اختیار معاملۀ سهام اعطا می‌شود، تعداد اختیارهای اعطاشده از سهام تشویقی کسر می‌شود. بخش سهام تشویقی جدول سرمایه‌گذاری اندازۀ کل سهام تشویقی (تعداد سهام و درصد آن) را تعیین می‌کند. اندازۀ سهام تشویقی معمولاً بین 10 تا 20 درصد است. اختیارهای معاملۀ سهام دورۀ واگذاری دارد، یعنی کارکنان دارندۀ اختیار نمی‌توانند اختیار را پیش از سپری شدن دوره‌ای معین اعمال کند. از برگه‌های (tab) دیگری در صفحه‌گستردۀ جدول سرمایه‌گذاری برای تعیین جداول زمانی واگذاری هرکدام از دارندگان اختیار استفاده می‌شود. اختیارهای معاملۀ سهام مربوط به سهام تشویقی به سهام کاملاً رقیق‌شده اضافه می‌شود. سرمایه‌گذاران سازمانی مانند سرمایه‌گذاران خطرپذیر معمولاً استارتاپ را ملزم به ایجاد طرح‌های سهام تشویقی در قالب اختیارهای معاملۀ سهام می‌کنند.   #سرمایه_گذاری #سهام #استارتاپ #جذب_سرمایه #cap_table #startup_funding

بخش سناریوی خروج یکی از هیجان‌انگیزترین جنبه‌های ایجاد جدول سرمایه‌گذاری است. در این بخش، می‌توانیم بازی‌های خوشایند «اگر-آنگاه» را انجام دهید و مقدار پولی را که در صورت فروش استارتاپ با رقمی بالا بدست می‌آورید محاسبه کنید. خریداری استارتاپ در واقع رویداد خروج یا تصفیه نام دارد. بخش سناریوی خروج جدول سرمایه‌گذاری فقط برای خیال‌پردازی دربارۀ ثروتمند شدن نیست. به دو دلیل، ابزاری مهم است: پیش‌بینی درآمد و ارزش‌گذاری خروج: آیا این انتظار منطقی است که در آینده می‌توان استارتاپ‌تان را برای ارائۀ بازده سرمایه‌گذاری مدنظر سرمایه‌گذاران، با مبلغ بسیار هنگفتی به فروش برسانید؟ اغلب استارتاپ‌ها در عوض ضریبی از درآمدها یا سودشان خریداری می‌شوند. ضریب‌های متوسط 2 یا 3 برابر درآمد قاعده‌ای کلی برای مبالغ پرداختی در هنگام خروج احتمالی هستند (با این حال، هر صنعتی معیارهای خاص خود را دارد). با توجه به این موضوع، آیا پیش‌بینی‌تان از میزان درآمد شرکت با مبلغی که برای خروج و ارائۀ بازده مناسب به سرمایه‌گذاران در نظر گرفته‌اید تطابق دارد؟ اندازۀ بازار: اندازۀ کل بازار پیوند نزدیکی با پیش‌بینی‌تان از درآمد بلندمدت شرکت دارد. آیا در بازار کوچک 100 میلیون دلاری بازی می‌کنید و امیدوار به کسب سهم 10 درصدی از بازار هستید یا در بازار 3 میلیارد دلاری حضور دارید و سهم 2 درصدی را هدف گرفته‌اید؟ اگر بازارتان بسیار کوچک باشد، انتظار ارزش‌گذاری بزرگ در هنگام خروج ممکن است نشانۀ خطر جدی برای سرمایه‌گذاران باشد. از بخش سناریوی خروج برای آزمودن این فرض‌ها استفاده کنید.   این آزمایش فکری ظاهری همانند زیر دارد: الف- برای خروج به چه مبلغی نیاز داریم؟ برای اینکه سرمایه‌گذاران به بازده مدنظرشان دست یابند، به ارزش خروجی بین 50 تا 75 میلیون دلار نیاز داریم. ب- در سال خروج، درآمدمان باید چقدر باشد؟ برای توجیه ارزش خروج 50 تا 75 میلیون دلاری، درآمد سالانه‌مان باید 25 میلیون دلار یا بیشتر از آن باشد (ارزش خروج 2 تا 3 برابر درآمدها). ج- اندازۀ کل بازارمان چقدر است؟ اندازۀ کل بازار برای محصول‌مان برابر با 500,000 دلار تخمین زده می‌شود و برای توجیه این ارزش خروج، نیاز است که درآمدمان 100 میلیون دلار باشد. آیا تصور تصاحب سهم 20 درصدی از بازار (100 میلیون از 500 میلیون) منطقی است؟   خیلی زود به سراغ خروج نروید: سرمایه‌گذاران طالب کارآفرینانی هستند که دو خصوصیت دارند: 1- بی‌وقفه به دنبال اجرای طرح‌ها، افزایش سهم بازار، افزایش کاربران و مشتریان هستند و 2- چشم‌اندازی بلندمدت برای ساخت شرکتی دارند که بتوان ظرف پنج تا هفت سال آن را به بهترین خریدار فروخت. برخی سرمایه‌گذاران وقتی دربارۀ خروج زودهنگام صحبت می‌کنید خشمگین می‌شوند و برخی دیگر می‌خواهند راهبرد فعلی واقعی خروج‌تان را بدانند. شاید، نحوۀ رفع‌ورجوع این مسأله در نهایت به تجربۀ تیم و مؤسس بستگی داشته باشد. اگر شما یا فرد دیگری در تیم‌تان قبلاً با موفقیت خارج شده‌اید، دیگران را در این باره آگاه کنید. اگر تجربه‌ای در این زمینه ندارید، روی شش ماه آتی اجرای طرح‌تان تمرکز کنید. بازده پیش‌بینی‌شده در بخش سناریوی خروج در سمت راست دورهای جذب سرمایه (در انتهای دورها) در صفحه‌گسترده قرار می‌گیرد (ROI مخفف بازده سرمایه‌گذاری است). در کل، اگر در حال خروجید، نیازی به جذب سرمایۀ بیشتر ندارید. مدلسازی خروج به وضوح یکی از ابزارهای «اگر-آنگاه» است. مدلسازی سناریوی خروج مستلزم برخی حدس‌های سنجیده است و بنابراین احتمالاً برخی کارآفرینان آن را وقت‌ تلف کردن می‌دانند. برنامه‌ریزی دقیق تعداد دورهای باقیماندۀ جذب سرمایۀ، مبالغ سرمایه‌گذاری و پیش‌بینی ارزش شرکت مستلزم برخی تخمین‌ها است. یعنی، پژوهش دقیق امکان کشف برخی محدودیت‌ها را فراهم می‌کند. می‌توانید درآمد یا سود احتمالی شرکت‌هایی مثل شرکت خودتان را پیدا کنید و بفهمید شرکت‌های مشابه چه میزان سرمایه برای خروج جذب کرده‌اند و غیره. در این مثال، سناریوهای خروج بعد از نخستین دور جذب سرمایۀ خطر‌پذیر محاسبه شده است. شکل زیر محاسبات بخش‌های دور سرمایه‌گذاری خطرپذیر (VC Round) و همچنین سناریوهای خروج (Projected ROI on Exit) را نشان می‌دهد. ارزش‌گذاری‌های مختلف خروج را وارد کنید: در این مثال، سه ارزش پیش‌بینی‌شدۀ خروج برابر 25، 50 و 75 میلیون هستند. عایدات حاصل از خروج را بررسی کنید: فرمول‌های جدول سرمایه‌گذاری درصد مالکیت کاملاً رقیق‌شدۀ ذی‌نفعان را در ارزش‌گذاری خروج در بالایی ستون‌های سه سناریو ضرب می‌کند. برای بررسی میزان مبالغ دریافتی هرکدام از ذی‌نفعان استارتاپ در هنگام تصفیه وقت بگذارید. آیا سرمایه‌گذاران فرشته پاداش مناسب را برای پذیرش ریسک زودهنگام در استارتاپ دریافت کرده‌اند؟ مثال فوق پیش‌بینی می‌کند که سرمایه‌گذار فرشتۀ نخست ممکن است بین 2 تا 6.2 میلیون دلار از خروج بست بیاورد. بر اساس مبلغ 200,000 دلاری این سرمایه‌گذاری، بازده سرمایه‌گذاری بد نیست. بر اساس بازدۀ cash-on-cash، سرمایه‌گذار فرشته بین 8 تا 25 برابر سرمایه‌گذاری بدست می‌آورد که پیروزی بدی برای سرمایه‌گذار فرشتۀ مستقل نیست. در مورد دور دوم گروه فرشته، سناریوی خروج بازده نقدی 3.1 تا 9.3 میلیون دلار (یا 6 تا 19 برابر سرمایه‌گذاری 500,000 دلاری گروه فرشته) را نشان می‌دهد. باز هم، بازده 19 برابر برای گروه فرشته پیروزی و دستاوردی بزرگ است که این سرمایه‌گذاران می‌توانند برای سرمایه‌گذاران آتی تعریف کنند. آیا سرمایه‌گذاران خطرپذیر بازده مدنظرشان را بدست می‌آورند؟ در این مثال، سرمایه‌گذاران خطرپذیر سود زیادی نمی‌کنند. بازده سرمایه‌گذاری 2 میلیون دلاری این شرکت بازده بین 3 تا 9 برابر است. برای دستیابی سرمایه‌گذاران خطرپذیر به بازده مطلوب 20 برابری، استارتاپ باید در ازای 160 میلیون دلار یا بیشتر خروج کند. بسته به اندازۀ بازار استارتاپ، واقع‌بینانه بودن این سطح خروج مشخص می‌شود. اما نگران نباشید، سرمایه‌گذاران خطرپذیر، پیش از نوشتن چک، تمام این پارامترها را در نظر می‌گیرند. آیا دارندگان اختیار انگیزه دارند؟ سهام تشویقی دارندگان اختیار بین 5.2 تا 15.6 میلیون دلار است. بسته به سطح وابستگی دارندگان اختیار به مبالغ هنگفت برای خروج به منظور جبران حقوق‌های پایین و تعداد اختیارهایی که هر یک از دارندگان سهام تشویقی در اختیار دارد، مشخص می‌شود که این مبالغ پیروزی برای آنها محسوب می‌شود یا خیر. سود مؤسسین چقدر است؟ در نهایت، وضعیت مؤسسین استارتاپ در سناریوی خروج چیست؟ در این مثال، هریک از مؤسسین بین 4.1 میلیون تا 12.5 میلیون از خرید استارتاپ بدست می‌آورند. در حالیکه مبالغی در این سطح باعث نمی‌شود که مؤسسین به فهرست ثروتمندترین افراد جهان در مجلۀ فوربس وارد شوند، قطعاً بردی بزرگ محسوب می‌شود و مؤسسین را قادر می‌سازد به ساحل بروند و دربارۀ سرمایه‌گذاری خطرپذیر بعدی‌شان رویاپردازی کنند. #جدول_سرمایه_گذاری #سرمایه_گذاری #سهام  #cap_table

دور سرمایه‌گذاری خطرپذیر تصور کنید که استارت‌آپ‌تان با استفاده از دور دوم سرمایه‌گذاری فرشته به عنوان عاملی جهت تقویت رشد، کشش لازم برای جذب مشتریان مهم را بدست آورده است. به دلیل هیاهویی که در صنعت به پا شده است، توجه سرمایه‌گذاران خطرپذیر به شما جلب می‌شود. جدول سرمایه‌گذاری ابزاری عالی برای محک زدن سناریوهای جذب سرمایه‌های خطرپذیر است. در مثال‌مان، عناصر کلیدی زیر را در دور جذب سرمایۀ خطرپذیر در نظر داشته باشید: ارزش شرکت رو به رشد است: مثلاً، موفقیت‌تان در زمینۀ جذب مشتریان جدید به شما کمک می‌کند که ارزش‌گذاری پیش از سرمایه‌گذاری 6 میلیون دلاری را برای سرمایه‌گذاران توجیه کنید. رقیق شدن سهام سهامداران موجود: ارزش سرمایۀ مؤسسین و سرمایه‌گذاران موجود (فرشته‌ها) بسیار رقیق می‌شود، ولی پذیرش سهم کوچکتری از یک کیک بسیار بزرگتر سبب رفع تمام دغدغه‌های مؤسسین می‌شود. جدول سرمایه‌گذاری شما را قادر می‌سازد که با بازی با ورودی‌های سرمایه‌گذاری (Investment) و ارزش‌گذاری پیش از سرمایه‌گذاری (Pre-Money Valuation)، نتایج مختلف رقیق شدن را محک بزنید. سرمایه‌گذاران خطرپذیر سهام ممتاز دریافت می‌کنند: سرمایه‌گذاران خطرپذیر برای سرمایه‌گذاری خواهان حقوق و حمایت‌های مختلفی هستند. برگ شرایط اولیه‌ای که توسط سرمایه‌گذاران خطرپذیر ارائه می‌شود معمولاً شامل حقوق مختلف سهام ممتاز مثل اولویت تصفیه، حمایت در برابر رقیق شدن سهام و حق رأی در تصمیم‌های کلیدی شرکت است. بدیهی است که سرمایه‌گذاران خطرپذیر می‌توانند در پیشرفت شرکت به شما کمک کنند و وجوه نقد تزریق‌شده در واقع فرصت کسب فوری سهم بیشتری از بازار را فراهم می‌کنند. بنابراین، با این معامله پیشرفت می‌کنید. سرمایه‌گذاران خطرپذیر خواهان سهام تشویقی هستند. بعد از دو دور سرمایه‌گذاری فرشته، سهام تشویقی به 13.3 درصد (از 20 درصد اولیه) رقیق شده است. سرمایه‌گذاران خطرپذیر می‌خواهند کارکنان و تمام مدیران ارشد شرکت (شاید حتی مدیرعامل باتجربه‌ای را استخدام کنند) مشوق‌های فراوانی برای پیشرفت شرکت داشته باشند. افزایش سهام تشویقی شرکت را در جایگاه مناسب برای ارائۀ این مشوق‌ها قرار می‌دهد. خلاصۀ سرمایه‌گذاری به شکل زیر است: در ادامه، گام‌های لازم برای ایجاد بخش مربوط به دور سرمایه‌گذاری خطرپذیر را شرح می‌دهیم: اطلاعات اصلی دور سرمایه‌گذاری را وارد کنید: نام سرمایه‌گذار و نوع سهام (در این مثال، به ترتیب سرمایه‌گذار خطرپذیر شمارۀ 1 (VC #1) و سهام ممتاز (Preferred) را در ستون‌های سهامداران (Sharehoders) و نوع سهام (Stock Type) وارد کنید. ارزش‌گذاری پیش از سرمایه‌گذاری را که بر سر آن با شرکت سرمایه‌گذار خطرپذیر به توافق رسیده‌اید وارد کنید. در ناحیۀ خلاصۀ بخش دور نخست سرمایه‌گذاری خطرپذیر (First VC Round)، ارزش‌گذاری پیش از سرمایه‌گذاری (Pre-Money Valuation) را وارد کنید (در این مثال، این عدد برابر با 6,000,000 دلار است). مبلغ سرمایه‌گذاری را ثبت کنید: سرمایه‌گذاران خطرپذیر مایل به تزریق 2,000,000 دلار در عوض تملک 25 درصد سهام شرکتند. بدین ترتیب، رقم 2,000,000 دلار را به عنوان ارزش سرمایه‌گذاری (Investment) در ناحیۀ خلاصه وارد می‌کنید. درصدی از شرکت را که سرمایه‌گذار خطرپذیر می‌خرد بررسی کنید. به این درصد توجه کنید. درصد را شما در جدول سرمایه‌گذاری وارد نمی‌کنید، بلکه بر اساس ارقام مربوط به سهام که در گام بعدی بدست می‌آوریم محاسبه می‌شود. در این مثال، درصد مالکیت سرمایه‌گذار برابر با مبلغ سرمایه‌گذاری تقسیم بر ارزش‌گذاری پس از سرمایه‌گذاری است، به عبارت دیگر، 2,000,000 میلیون دلار تقسیم بر 8,000,000 میلیون دلار  برابر با 0.25 یا 25 درصد است. افزایش سهام تشویقی را محاسبه کنید. سرمایه‌گذاران خطرپذیر خواهان اضافه شدن 750 هزار سهم به سهام تشویقی هستند و آنها دربارۀ سهام تشویقی پیش از سرمایه‌گذاری مذاکره کرده‌اند. به عبارت دیگر، سرمایه‌گذاران خطرپذیر می‌خواهند مؤسسین (و سرمایه‌گذاران فرشته) بهای افزایش سهام تشویقی را از سهام خودشان در شرکت پرداخت کنند. پیش از دور سرمایه‌گذاری خطرپذیر، برای افزایش سهام تشویقی پیش از سرمایه‌گذاری، 75,000 سهام را به کل تعداد سهام تحت تملک اضافه کنید. این 75,000 سهام اضافی را به سهام تشویقی در ردیف سهام تشویقی (Option Pool) اضافه کنید. فرمول‌ها جمع جدید سهام تحت تملک کاملاً رقیق‌شده را به شکل زیر محاسبه می‌کنند: به قیمت هر سهم در دور سرمایه‌گذاری خطرپذیر توجه کنید. به یاد آورید که قیمت هر سهم برابر با ارزش‌گذاری پیش از سرمایه‌گذاری تقسیم بر مجموع سهام تحت تملک است. در این مثال، قیمت هر سهم برابر است با: تعداد سهام صادرشده برای سرمایه‌گذاران خطرپذیر را محاسبه کنید: سرمایه‌گذاری 2 میلیون دلاری را بر قیمت 1.33 دلاری هر سهم تقسیم کنید تا 1,500,000 سهم را برای سرمایه‌گذاران خطرپذیر به دست آورید. محاسبات به شکل زیر انجام شده است. صحت محاسبات را بررسی کنید: آیا درصد سهام کاملاً رقیق‌شدۀ سرمایه‌گذار خطرپذیر برابر با 25 درصد توافق‌شده است؟ آیا مجموع درصدهای مالکیت سهام برابر با 100 درصد است؟ با افزودن این ورودی‌ها برای این دور جذب سرمایه، جدول سرمایه‌گذاری ظاهری همانند زیر دارد: توجه کنید که نحوۀ کار این قسمت از جدول سرمایه‌گذاری را می‌دانید، بنابراین می‌توانید از آن در زندگی واقعی برای بررسی سناریوهای رقیق شدن استفاده کنید. ارزش‌گذاری پیش از سرمایه‌گذاری‌تان را تغییر دهید و مبلغ سرمایه‌گذاری را ثابت نگه دارید. به تأثیر رقیق شدن سهام مؤسسین توجه کنید. یا مبلغ سرمایه‌گذاری را تغییر دهید و به تغییر ایجاد شده در درصد مالکیت توجه کنید. درک تأثیر سهام ممتاز در جدول سرمایه‌گذاری: سرمایه‌گذاران باتجربه مانند سرمایه‌گذاران خطرپذیر همیشه برای بدست آوردن حقوق و حمایت‌های مطلوب سهام ممتاز مذاکره می‌کنند و خواهان دریافت سهام ممتاز در عوض سرمایه‌گذاری‌شان هستند. حقوق سهام ممتاز تأثیر چشمگیری بر سهام مؤسسین و کارکنان دارد و در نهایت با فروش استارتاپ نقد می‌شوند. اولویت تصفیه و حقوق ضدرقیق‌شدگی دو مورد از مهمترین حقوق سهام ممتاز هستند. بیش از همه، تأثیر این حقوق سهام ممتاز در هنگام بررسی سناریوهای مختلف خروج بارزتر است. مثلاً، اگر سرمایه‌گذار سهام ممتاز (غالباً شرکت سرمایه‌گذاری خطرپذیر) دربارۀ اولویت تصفیۀ 2 برابر مذاکره کرد، علاوه بر سهمش از عایدات خروج باقیمانده برای سهامداران عادی، حق دریافت دو برابر سرمایۀ اولیه‌ا‌ش را دارد. جداول پیچیدۀ سرمایه‌گذاری فرمول‌هایی برای محاسبۀ تأثیر حقوق سهام ممتاز را دارند. برای کسب اطلاعات بیشتر دربارۀ تأثیر حقوق سهام ممتاز، به صفحۀ فروش کتاب راهنمای جیبی مؤسس: برگ شرایط‌ و سهام ترجیحی رجوع کنید. #سرمایه_گذاری_خطرپذیر #سهام #جدول_سرمایه_گذاری  #cap_table #venture_capital    

دور نخست سرمایه‌گذاری خارجی: دور سرمایه‌گذاری فرشته پس از تکمیل محاسبات سهام مؤسسین و سهام تشویقی، وقت آن است که قدرت جدول سرمایه‌گذاری را با افزودن نخستین دور سرمایه‌گذاری خارجی (دور سرمایه‌گذار فرشته) نشان دهیم. مثلاً، بیایید فرض کنیم که یک سرمایه‌گذار فرشتۀ مستقل مؤسسین را می‌شناسد و بسیار حامی تلاش‌های استارتاپ‌شان است. این سرمایه‌گذار فرشته با تامین بخشی از سرمایۀ اولیۀ ضروری موافقت کرده است. گام‌های زیر ورودی‌های موردنیاز را برای تکمیل این دور در جدول سرمایه‌گذاری شرح می‌دهند. برای شروع، نیازمند اطلاعات زیر هستید: ارزش‌گذاری پیش از سرمایه‌گذاری: ارزش‌گذاری پیش از سرمایه‌گذاری در واقع ارزش استارتاپ‌تان پیش از تزریق پول از جانب سرمایه‌گذار است. طی مذاکرات دور سرمایه‌گذاری، پیش از تزریق پول به مجموعه، با سرمایه‌گذار دربارۀ ارزش استارتاپ به توافق می‌رسید. وقتی مقدار ارزش‌گذاری پیش از سرمایه‌گذاری را در جدول سرمایه‌گذاری وارد می‌کنید، قیمت هر سهم (Price Per Share) را محاسبه می‌کند. مبلغ سرمایه‌گذاری: این مبلغ در واقع میزان وجه نقدی است که سرمایه‌گذار در دور جذب سرمایه متعهد به پرداخت آن شده است. در مثال‌مان، 200,000 دلار به عنوان مبلغ سرمایه‌گذاری (Investment amount) وارد شده است. با تعیین ارزش‌گذاری پیش از سرمایه‌گذاری و مبلغ سرمایه‌گذاری، جدول سرمایه‌گذاری می‌تواند ارزش‌گذاری پس از سرمایه‌گذاری، درصدی از سهام که بابت پول به سرمایه‌گذار داده می‌شود، و تعداد سهام دریافتی سرمایه‌گذار را محاسبه می‌کند. ارزش‌گذاری پس از سرمایه‌گذاری برابر با مبلغ سرمایه‌گذاری به علاوۀ ارزش‌گذاری پیش از سرمایه‌گذاری است. در این مثال، ارزش‌گذاری پس از سرمایه‌گذاری برابر با 1,200,000 دلار است. جدول سرمایه‌گذاری از مقدار پس از سرمایه‌گذاری و مبلغ سرمایه‌گاری به این شکل برای محاسبۀ درصد سهام کاملاً رقیق‌شدۀ سرمایه‌گذار (Fully-Diluted Stock%) استفاده می‌کند: سرمایه‌گذاری بخش تقسیم بر ارزش‌گذاری پس از سرمایه‌گذاری. نتیجه به شکل درصدی است. جدول سرمایه‌گذاری با تقسیم مدخل سرمایه‌گذاری (Investment) بر مدخل قیمت هر سهم (Price Per Share) مدخل سهام دور (Round Shares) (تعداد سهامی را که سرمایه‌گذار دریافت می‌کند) را محاسبه می‌کند. نوع سهام: سرمایه‌گذاران می‌توانند سهام عادی یا سهام ممتاز دریافت کنند، و نوع سهام در ستون نوع سهام (Stock Type) قید می‌شود. سهام ممتاز حقوق و حمایت‌های مختلفی دارد که در بخش «سهام ممتاز» مفصل‌تر به آنها می‌پردازیم. سرمایه‌گذارنی مانند سرمایه‌گذاران فرشتۀ مستقل یا گروه‌های فرشته، که سرمایه را در مراحل اولیۀ استارتاپ تزریق می‌کنند ممکن است سهام عادی را برای مالکیت سهام‌شان بپذیرند و وضعیتی مشابه مؤسسین پیدا کنند. سرمایه‌گذاران مرحلۀ بعدی مانند سرمایه‌گذاران خطرپذیر احتمالاً از سهام ممتاز استفاده می‌کنند. در ادامه، پارامترهای معامله را به صورت خلاصه شرح داده‌ایم:   با توجه به این جزییات دربارۀ دور سرمایه‌گذاری، بیایید سرمایه‌گذاری را در جدول سرمایه‌گذاری وارد کنیم: اطلاعات اصلی دور سرمایه‌گذاری را وارد کنید: نام سرمایه‌گذار و نوع سهام (در این مثال، به ترتیب سرمایه‌گذار فرشتۀ مستقل (Independent Angel) و سهام عادی (Common)) را در ستون‌های سهامداران (Sharehoders) و نوع سهام (Stock Type) وارد کنید. ارزش‌گذاری پیش از سرمایه‌گذاری را که بر سر آن با سرمایه‌گذار به توافق رسیده‌اید وارد کنید. در ناحیۀ خلاصۀ بخش دور فرشتۀ نخست (First Angel Round)، ارزش‌گذاری پیش از سرمایه‌گذاری (Pre-Money Valuation) را وارد کنید (در این مثال، این عدد برابر با 1,000,000 دلار است). مبلغ سرمایه‌گذاری را ثبت کنید: در این مثال، سرمایه‌گذار در واقع سرمایه‌گذار فرشتۀ مستقل است و مایل به تزریق 200,000 دلار برای کمک به استارتاپ برای رسیدن به فلات بعدی موفقیت است. بدین ترتیب، رقم 200,000 دلار را به عنوان ارزش سرمایه‌گذاری در ناحیۀ خلاصه وارد می‌کنید. قیمت هر سهم را برای این دور بررسی کنید: جدول سرمایه‌گذاری ارزش‌گذاری پیش از سرمایه‌گذاری مورد توافق با سرمایه‌گذار را بر تعداد کل سهام در تملک پیش از سرمایه‌گذاری تقسیم می‌کند. در این مثال، 2 میلیون سهم متعلق به دو مؤسس است و 500 هزار سهم نیز به سهام تشویقی تخصیص داده شده است و در مجموع 2.5 میلیون سهم در تملک داریم. ارزش‌گذاری پیش از سرمایه‌گذاری (Pre-Money Valuation) را که در گام 2 وارد کرده‌اید بر 2.5 میلیون سهم در تملک (Shares Outstanding) تقسیم کنید تا به قیمت هر سهم (Price Per Share) 0.40 دلار برسید. درصدی از شرکت را که سرمایه‌گذار می‌خرد بررسی کنید. به این درصد توجه کنید. درصد را شما در جدول سرمایه‌گذاری وارد نمی‌کنید، بلکه همانطور که قبلاً شرح دادیم و در معادلۀ زیر نشان داده‌ایم، فرمول موجود در جدول سرمایه‌گذاری درصد را محاسبه می‌کند. تعداد سهامی را که سرمایه‌گذار فرشته بر مبنای مبلغ سرمایه‌گذاری دریافت می‌کند بررسی کنید: فرمول جدول سرمایه‌گذاری مدخل سرمایه‌گذاری (Investment) را بر قیمت هر سهم (Price Per Share) تقسیم می‌کند (در این مثال، 200,000 دلار سرمایه‌گذاری تقسیم بر 0.40 دلار به ازای هر سهم). نتیجه در ستون سهام دور (Round Shares) ظاهر می‌شود. در این مثال، این رقم برابر با 500,000 سهم است. مالکیت مؤسسین و رقیق شدن سهام تشویقی را بررسی کنید. تمام فرمول‌های موجود در جدول سرمایه‌گذاری کار خودشان را انجام می‌دهند تا مجموع مالکیت شرکت برابر با 100 درصد شود. مثلاً، مالکیت هریک از مؤسسین به 33.3 درصد و سهام تشویقی از 20 درصد به 16.7 درصد کاهش می‌یابد. توجه کنید که محاسبات تعداد سهام موجود در سهام تشویقی یا سهام مؤسسین را کاهش نمی‌دهند، بلکه نشان می‌دهند سهام جدید برای سرمایه‌گذاران صادر شده است. در این مثال، سهام هرکدام از مؤسسین (1,000,000 سهم برای هر کدام) و سهام تشویقی (500,000) درصد کمتری از کل تعداد سهام در تملک هستند. اگر مؤسسین یا سرمایه‌گذار خواهان دست نخورده باقی ماندن درصد سهام تشویقی باشند، باید بخشی از مالکیت‌شان را واگذار کنند. حال که تمام اطلاعات دور نخست سرمایه‌گذاری فرشته‌مان را در مثال جاری در نظر گرفتیم، اندکی استراحت کنید و آمادۀ دور دوم سرمایه‌گذاری فرشته شوید. دور دوم سرمایه‌گذاری خارجی: گروه فرشته این بخش تغییرات جدول سرمایه‌گذاری را پس از افزودن دور دوم سرمایه‌گذاری فرشته بررسی می‌کند: سرمایه‌گذاران جدیدی جذب می‌شوند، ارزش شرکت افزایش پیدا می‌کند، سرمایه‌گذاری بیشتری برای رشد استارتاپ صورت می‌گیرد و ارزش سهام مؤسسین و سرمایه‌گذاران فرشتۀ دور نخست بیش از پیش رقیق می‌شود. در این سناریو، مؤسسین با استفاده از دور نخست سرمایه‌گذاری فرشته پیشرفت خوبی کرده‌اند و به رویدادهای مهم و کلیدی در طرح رشد استارتاپ‌شان رسیده‌اند و حال برای تداوم موفقیت استارتاپ در بازار به سرمایۀ بیشتری نیاز دارند. مؤسسین گروه فرشتۀ سازمان‌یافتۀ بزرگتری را ایجاد می‌کنند و سرمایه‌گذاران فرشته 500,000 دلار به استارتاپ تزریق می‌کنند. پارامترهای معاملۀ سرمایه‌گذاری عبارت است از: با توجه به این اطلاعات دربارۀ دور سرمایه‌گذاری، بیایید آن را در جدول سرمایه‌گذاری ایجاد کنیم: اطلاعات اصلی دور سرمایه‌گذاری را وارد کنید: نام سرمایه‌گذار و نوع سهام (در این مثال، به ترتیب سرمایه‌گذار گروه فرشته (Angel Group) و سهام ممتاز (Preferred) را در ستون‌های سهامداران (Sharehoders) و نوع سهام (Stock Type) وارد کنید. ارزش‌گذاری پیش از سرمایه‌گذاری را که بر سر آن با سرمایه‌گذار به توافق رسیده‌اید وارد کنید. در ناحیۀ خلاصۀ بخش دور فرشتۀ دوم (Second Angel Round)، ارزش‌گذاری پیش از سرمایه‌گذاری (Pre-Money Valuation) را وارد کنید (در این مثال، این عدد برابر با 2,000,000 دلار است). مبلغ سرمایه‌گذاری را ثبت کنید: در این مثال، سرمایه‌گذار در واقع گروه فرشتۀ سازمان‌یافته است و مایل به تزریق 500,000 دلار برای کمک به استارتاپ برای رسیدن به فلات بعدی موفقیت است. بدین ترتیب، رقم 500,000 دلار به عنوان ارزش سرمایه‌گذاری (Investment) در ناحیۀ خلاصه وارد می‌شود. قیمت هر سهم را برای این دور بررسی کنید: جدول سرمایه‌گذاری ارزش‌گذاری پیش از سرمایه‌گذاری مورد توافق با گروه فرشته (2 میلیون دلار) را بر تعداد کل سهام در تملک پیش از سرمایه‌گذاری جدید تقسیم می‌کند. در این مثال، 2 میلیون سهم متعلق به دو مؤسس است و 500 هزار سهم نیز به سهام تشویقی تخصیص یافته است و 500 هزار سهم تحت تملک سرمایه‌گذاران فرشتۀ نخست است که در مجموع 3 میلیون سهام در تملک داریم. ارزش‌گذاری پیش از سرمایه‌گذاری (Pre-Money Valuation) (2 میلیون دلار) را که در گام 2 وارد کرده‌اید بر 3 میلیون سهم در تملک (Shares Outstanding) تقسیم کنید تا به قیمت هر سهم 0.67 دلار برسید. درصدی از شرکت را که سرمایه‌گذار می‌خرد بررسی کنید. به این درصد توجه کنید. درصد را شما در جدول سرمایه‌گذاری وارد نمی‌کنید، بلکه همانطور که قبلاً شرح دادیم و در معادلۀ زیر نشان داده‌ایم، فرمول موجود در جدول سرمایه‌گذاری درصد را محاسبه می‌کند. تعداد سهامی را که گروه فرشته در عوض سرمایه‌گذاری دریافت می‌کند بررسی کنید: فرمول جدول سرمایه‌گذاری مدخل سرمایه‌گذاری (Investment) را بر قیمت هر سهم (Price Per Share) تقسیم می‌کند (در این مثال، 500,000 دلار سرمایه‌گذاری تقسیم بر 0.67 دلار به ازای هر سهم). نتیجه در ستون سهام این دور (Shares This Round) ظاهر می‌شود. در این مثال، این رقم برابر با 750,000 سهم است. صحت محاسبات را بررسی کنید: مطمئن شوید که جمع درصدی سهام کاملاً رقیق‌شده پس از این دور برابر با 100 درصد است. آیا مدخل‌های محاسبه‌شده در ستون مجموع سهام پس از این دور (Total Post-Round Shares) به درستی محاسبه شده‌اند؟ آیا مؤسسین، سهام تشویقی سرمایه‌گذاران فرشته و درصد مالکیت سهام سرمایه‌گذار فرشتۀ نخست به علت تأثیرات رقیق‌کنندۀ این دور سرمایه‌گذاری کاهش یافته است؟ حال که تمام اطلاعات دور دوم سرمایه‌گذاری فرشته‌مان را در نظر گرفتیم، بیایید به سراغ سرمایه‌های هنگفت برویم. در بخش بعدی تغییرات جدول سرمایه‌گذاری پس از افزودن سرمایه‌گذاران جدید خطرپذیر بررسی می‌شوند. این دور ارزش شرکت را بیش از پیش افزایش می‌دهد، سرمایۀ بیشتری برای رشد شرکت جذب می‌کند و ارزش سهام مؤسسین و سرمایه‌گذاران فرشته را بیش از پیش کاهش می‌دهد. #جدول_سرمایه_گذاری #سهام #سهام_فرشته #cap_table #سرمایه_گذاری

بررسی بخش‌های کلیدی جدول سرمایه‌گذاری این قسمت، با استفاده از تصاویر، شما را با جدول سرمایه‌گذاری آشنا می‌کند و روی بخش‌های کلیدی مانند فهرست سهامداران، خلاصۀ سرمایه‌گذاری، درصد مالکیت سهامدار و سهام تشویقی تأکید می‌کند. بیایید نگاهی سریع به بخش‌های کلیدی جدول سرمایه‌گذاری استارتاپ بیندازیم. در این مثال، خانه‌هایی را که مقادیر داخل آنها با رنگ آبی و فونت ضخیم نوشته شده‌اند کاربران وارد می‌کنند. فرمول‌هایی که از قبل در صفحه‌گسترده ایجاد شده‌اند تمام خانه‌های دیگر را محاسبه می‌کنند.   الف- سهامداران آخرین ستون سمت چپ (الف) سهامداران شرکت (مؤسسین، سرمایه‌گذاران و دارندگان اختیار) را نشان می‌دهد. در این مثال، ردیف‌های رنگی (اگر برای خواندن این متن از دستگاه رنگی استفاده می‌کنید، صورتی، نارنجی، آبی و سبز) اطلاعات دیگری را از میزان سرمایۀ هر سرمایه‌گذار، در دورهای مختلف جذب سرمایه توسط استارتاپ، نشان می‌دهند و تعداد سهام تحت مالکیت و درصد مالکیت حاصل را مشخص می‌کنند.   ب- نوع سهام ستون بعدی (ب) که در سمت راست ستون الف است نوع و دستۀ سهام تحت تملک هر سهامدار را ذکر می‌کند. مثلاً، هر دو مؤسس (در اولین ردیف افقی صورتی‌رنگ) مالک سهام عادی هستند (ساده‌ترین شکل مالکیت).   ج- تأسیس استارتاپ (دور مؤسسین) ستون ج، ستون بعدی، اطلاعات تأسیس استارتاپ را ذکر می‌کند که گاهی اوقات دور مؤسسین خوانده می‌شوند. این ستون‌ها اطلاعات مربوط به تأسیس استارتاپ مثل تعداد سهام صادرشده برای مؤسسین (در این مثال، 1 میلیون سهم برای هر کدام از مؤسسین)، درصد تقسیم سهام، و سهم و درصد سهام تشویقی را نشان می‌دهند. همچنین، توجه کنید که قیمت اولیۀ سهام (0.001 دلار به ازای هر سهم) در قسمت خلاصۀ بخش دور مؤسسین ذکر شده است.   د- دور نخست سرمایه‌گذاری فرشته در ستون بعدی، قسمت د اطلاعات مربوط به دور سرمایه‌گذاری فرشته را نشان می‌دهد. به یاد داشته باشید، مقادیری که با رنگ آبی و فونت ضخیم نوشته شده‌اند در واقع توسط کاربر وارد می‌شوند و سایر اعداد نتیجۀ محاسباتی است که توسط فرمول‌های موجود در صفحه‌گسترده محاسبه می‌شوند. بعد از تکمیل هرکدام از دورهای جدید سرمایه‌گذاری، به‌منظور ثبت اطلاعات مربوطه به آن دور، مجموعۀ جدیدی از ستون‌ها را به جدول اضافه می‌کنید (مثلاً، دور دوم سرمایه‌گذاری فرشته).   ه- پارامترهای معاملۀ دور سرمایه‌گذاری اگر به بالای بخش دور نخست سرمایه‌گذاری فرشته (ه) دقت کنید، اطلاعات کلیدی را که به صورت خلاصه دربارۀ این دور جذب سرمایه ارائه شده است مشاهده خواهید کرد. مدخلی که در کنار ارزش‌گذاری پیش از سرمایه‌گذاری (Pre-Money Valuation) قرار دارد (یعنی مقدار 1,000,000 دلار) به رنگ آبی و فونت ضخیم است، چون توسط کاربر وارد می‌شود. مقدار 1,000,000 دلاری که در کنار سرمایه‌گذاری (Investment) قرار دارد نیز به همین شکل است. بر اساس این ورودی‌ها، صفحه‌گستردۀ جدول سرمایه‌گذاری ارزش‌گذاری پیش از سرمایه‌گذاری (Pre-Money Valuation) را برابر با 1,200,000 دلار محاسبه می‌کند و قیمت هر سهم (Price Per Share) برابر با 0.40 دلار است. توجه کنید که اگر از جدول سرمایه‌گذاری برای بررسی سناریوهای «اگر-آنگاه» پیش از سرمایه‌گذاری توسط سرمایه‌گذار فرشته استفاده می‌کنید، می‌توانید ورودی‌های ارزش‌گذاری پیش از سرمایه‌گذاری (Pre-Money Valuation) و سرمایه‌گذاری (Investment) را تغییر دهید و ارزش‌گذاری پس از سرمایه‌گذاری (Post-Money Valuation) و قیمت هر سهم (Price Per Share) را مشاهده کنید.   و- سهام و درصد مالکیت دور سرمایه‌گذاری فرشته ناحیۀ هایلایت‌شدۀ به تعداد سهام و درصد مالکیت سهام حاصل در دور سرمایه‌گذاری فرشته (در این مثال، 2,500,000 سهم و 20 درصد) می‌پردازد. توجه کنید که تعداد سهام صادرشده برای سرمایه‌گذار بر اساس فرمول‌های موجود در جدول سرمایه‌گذاری محاسبه می‌شود. به یاد داشته باشید، معمولاً در مورد مبلغ سرمایه‌گذاری و ارزش‌گذاری پیش از سرمایه‌گذاری مذاکره می‌کنید، و در نتیجۀ این مذاکرات، سرمایه‌گذار مالک درصدی از شرکت می‌شود. تعداد سهام و قیمت سهام نتیجۀ این مذاکره با سرمایه‌گذار هستند، ولی مذاکرۀ مستقیمی در مورد خودشان انجام نمی‌شود. در این مثال، سرمایه‌گذار با سرمایه‌گذاری 200,000 دلاری 500 هزار سهم به ارزش هر سهم 0.40 دلار می‌خرد و مالکیت 16.7 درصد استارتاپ را بدست می‌آورد.   ز- درصد سهام کاملاً رقیق‌شده اگر دیگر اطلاعات موجود در قسمت دور سرمایه‌گذاری را بررسی کنیم، متوجه می‌شویم که ستون ز درصد سهام کاملاً رقیق‌شده را نشان می‌دهد. درصد مالکیت کاملاً رقیق‌شده در واقع درصد مالکیت هر سهامدار بعد از انجام تمام محاسبات ریاضی هر دور سرمایه‌گذاری است. در این مثال، توجه کنید که بعد از تکمیل دور سرمایه‌گذار فرشته، چگونه سهام مؤسس از 40 درصد برای هر مؤسس به 32 درصد کاهش یافته است. برای کسب اطلاعات بیشتر دربارۀ درک مفهوم درصد مالکیت کاملاً رقیق‌شده به قسمت «سهام کاملاً رقیق‌شدۀ در اختیار سهامداران» (Fully-Diluted Shares Outstanding) در ادامۀ این راهنما توجه کنید.   ح- ردیف‌های سهام تشویقی ناحیۀ ح اطلاعات مربوط به سهام تشویقی استارتاپ را نشان می‌دهد. در ابتدا، در هنگام تأسیس شرکت، 2 میلیون سهم به سهام تشویقی اختصاص داده شده است و اطلاعات سهام تشویقی در دورهای بعدی جذب سرمایه آمده است. همانطور که در ادامۀ این راهنما خواهیم آموخت، مؤسسین و سرمایه‌گذاران ممکن است تصمیم بگیرند که، در دورهای بعدی جذب سرمایه، سهامی را به سهام تشویقی اضافه کنند تا تأثیرات رقیق شدن بر اندازۀ سهام تشویقی جبران شود.   ط- محاسبۀ سناریوهای خروج ناحیۀ ط قسمت نهایی جدول معمولی سرمایه‌گذاری، یعنی محاسبات سناریوی خروج یا همان بازده سرمایه‌گذاری پیش‌بینی‌شده در صورت خروج، را نشان می‌دهد. در این قسمت، می‌توانید با وارد کردن ارزش‌گذاری‌های ممکن در صورت خروج در قسمت بالای ستون (در این مثال، 25، 50 و 75 میلیون دلار)، سناریوهای «اگر-آنگاه» را بررسی کنید. این محاسبات نحوۀ تقسیم عایدی خروج را در بین سهامداران نشان می‌دهد و ضریب بازده سرمایه‌گذاری را برای سرمایه‌گذاران خارجی نشان می‌دهد. درک مثبت سرمایه‌گذار: بررسی جدول سرمایه‌گذاری استارتاپ یکی از نخستین کارهایی است که سرمایه‌گذاران در هنگام ارزیابی صلاحیت شرکت انجام می‌دهند. جدول کامل و به‌روز به سرمایه‌گذاران آتی نشان می‌دهد که مؤسسین استارتاپ ساختار فعلی سهام شرکت را درک می‌کنند. مهمتر از همه، نشان می‌دهد مؤسسین چه انتظاراتی دربارۀ جذب سرمایه‌های بیشتر و تأثیر دورهای آتی جذب سرمایه بر مالکیت‌شان دارند. بدین ترتیب، جدول سرمایه‌گذاری استارتاپ نمونه را به صورت کلی بررسی کردیم. در قسمت‌های بعدی، جزییات گام به گام ایجاد جدول سرمایه‌گذاری را از ابتدا (از زمان تأسیس شرکت) ارائه می‌کنیم.   #جدول_سرمایه_گذاری #سرمایه_گذاری #سهام #سهامداران #cap_table #استارتاپ    

نحوۀ تکمیل گام به گام جدول سرمایه‌گذاری در این بخش، گام به گام با تکامل تدریجی جدول سرمایه‌گذاری در سرتاسر حیات استارتاپ پیش می‌رویم. با تأسیس استارتاپ، ثبت تقسیم سهام مؤسسین و ایجاد سهام تشویقی شروع می‌کنیم. با تمام شدن هر دور جدید سرمایه‌گذاری، بخش‌های جدیدی را به جدول سرمایه‌گذاری اضافه می‌کنیم که به سرمایه‌گذاران جدید، مبالغ سرمایه‌گذاری، سهام و درصد مالکیت حاصل مربوط می‌شوند. در خاتمۀ این مسیر، به سناریوهای مختلف خروج برای تمام ذی‌نفعان (سرمایه‌گذاران، مؤسسین و کارکنان صاحب اختیار معامله) می‌پردازیم. در آغاز، بخش بعدی گام‌های مختلف شکل‌گیری استارتاپ و اطلاعاتی را که برای ورودی‌های جدول سرمایه‌گذاری استفاده می‌شوند بررسی می‌کند. تأسیس استارتاپ و جدول سرمایه‌گذاری در زیر، برخی از تصمیم‌های ضروری در مرحلۀ تأسیس استارتاپ را شرح می‌دهیم. بسیاری از این تصمیم‌ها جزو ورودی‌های کلیدی جدول سرمایه‌گذاری شرکت محسوب می‌شوند. تعداد سهام مجاز را برای تأسیس شرکت تعیین کنید:  سهام مجاز در واقع مجموع تعداد سهامی است که برای ذی‌نفعان گوناگون شرکت (مؤسسین، کارکنان و سرمایه‌گذاران آتی که ممکن است در مالکیت سهام نقشی داشته باشند) صادر می‌شود. توجه کنید که در جدول سرمایه‌گذاری، تنها تعداد سهام صادرشده‌ قید می‌شود که از  سهام مجاز کسر می‌شود. یعنی، به ندرت، تعداد سهام مجاز در جدول سرمایه‌گذاری قید می‌شود. در شیوۀ معمول، صدور تعداد زیادی سهام عادی (معمولاً حداقل 10 تا 20 میلیون) مجاز است. سپس بر این اساس، سهام مؤسسین بر اساس درصد سهام توافق‌شده‌شان صادر می‌شود و وقتی سرمایه‌گذاران وجه نقد به استارتاپ وارد می‌کنند، تعداد سهام‌شان محاسبه و صادر می‌شود. این تعداد بیانگر میزان تزریق وجه نقد توسط آنها است (جدای از این، تعداد سهام مجاز را می‌توان با اصلاح اساسنامه افزایش داد، اما این کار به ندرت انجام می‌شود). دربارۀ تقسیم سهام مؤسسین تصمیم‌گیری کنید: در مرحلۀ تأسیس استارتاپ، تصمیم‌گیری دربارۀ تقسیم مالکیت سهام بین مؤسسین مختلف یکی از وظایف اولیۀ مؤسسین است. بسیاری از تیم‌ها وسوسه می‌شوند که مالکیت شرکت را به شکل برابر تقسیم کنند. یعنی، دو مؤسس سهم برابر 50 درصدی می‌برند یا در صورت وجود سه مؤسس، هر کدام سهم 33.3 درصدی دارند. سایر موارد مستلزم رویکرد سنجیده‌تری است. مثلاً، یک مؤسس ممکن است فناوری اصلی و تخصص مرتبط را به استارتاپ بیاورد و بنابراین سهم بیشتری را درخواست کند. صرف‌نظر از تصمیم‌گیری دربارۀ تقسیم سهام، وقتی تمام مؤسسین به توافق دست یافتند، تقسیم سهام را در جدول سرمایه‌گذاری ثبت کنید. در بخش «دور مؤسسین» که در ادامه‌ی این راهنما آمده است این مدخل اولیه بصورت گام به گام شرح داده می‌شود. سهام هر مؤسس را صادر کنید: پس از توافق دربارۀ تقسیم سهام، باید سهام عادی به تعداد مناسب برای هر مؤسس صادر شود. مثلاً، اگر دو مؤسس روی تقسیم سهام 50 درصدی توافق کرده‌اند، خودشان 1,000,000 سهم صادر می‌کنند که نشان‌دهندۀ مالکیت‌شان بر سهام شرکت است. تعداد سهام اختیاری است، ولی شیوۀ معمول استفاده از میلیون‌ها سهام است. حتماً با وکیل استارتاپ برای انجام تشریفات حقوقی لازم همکاری کنید. در این مورد، لازم است که توافقنامۀ خرید سهام مؤسسین تهیه شود. قیمت اولیۀ سهام را در هنگام تأسیس استارتاپ تعیین کنید: در حالیکه، شرکت استارتاپ در آغاز ارزش واقعی بسیار اندکی دارد، برای شروع کار به قیمت اسمی سهام نیاز داریم. اغلب استارتاپ‌ها قیمت سهام‌شان را بسیار پایین، مثلاً 0.001 دلار، در نظر می‌گیرند. وقتی استارتاپ به رویدادهای مهمی مانند کسب درآمد از مشتریان می‌رسد، ارزش کلی شرکت (از نظر سرمایه‌گذاران) افزایش می‌یابد و بنابراین قیمت سهام در دورهای سرمایه‌گذاری آتی (در هنگام مذاکره با سرمایه‌گذاران دربارۀ ارزش‌گذاری جدید پیش از سرمایه‌گذاری) افزایش پیدا می‌کند. کار را به فرمول‌های جدول سرمایه‌گذاری بسپارید: درک تعامل میان عناصر جدول سرمایه‌گذاری مانند تعداد سهام تحت تملک هر کدام از ذی‌نفعان، درصد مالکیت حاصل، و تعداد سهام تحت تملک ضروری است، اما نیازی نیست که محاسبات ریاضی مربوط به هرکدام از اقلام را بصورت ذهنی (یا با استفاده از ماشین‌حساب) انجام دهید. در عوض، فرمول‌ها را در صفحه‌گسترده قرار دهید تا محاسبات لازم را در جدول سرمایه‌گذاری انجام دهد. یعنی، مؤسسین زیرک مقدار زمانی را به یادگیری محاسبات سادۀ جدول سرمایه‌گذاری که در پشت صحنه انجام می‌شوند اختصاص می‌دهند. مطالبی را که در ادامۀ راه در این راهنما با شما در میان می‌گذاریم حاصل همین محاسبات هستند. اجازه دهید با در ذهن داشتن این پارامترهای آغازین، به سراغ قسمت بعدی برویم و اطلاعات دور مؤسسین را در جدول سرمایه‌گذاری قرار دهیم. دور تأسیس در مرور مراحل مختلف جدول سرمایه‌گذاری، در آغاز بیایید نخستین مدخل‌های موجود در جدول سرمایه‌گذاری، یعنی دور تأسیس یا همان دور مؤسسین، را بررسی کنیم. (به یاد داشته باشید که تمام ورودی‌های کاربر به رنگ آبی و با فونت ضخیم نوشته شده‌اند.) در این راهنما، تمام ورودی‌های کاربر به رنگ آبی و با فونت ضخیم نوشته شده‌اند. تمام مقادیر دیگر با استفاده از فرمول‌هایی محاسبه می‌شوند که جدول سرمایه‌گذاری را به هم پیوند می‌دهند. در هنگام بررسی هرکدام از بخش‌های جدول سرمایه‌گذاری، به خانه‌های که با رنگ آبی و فونت ضخیم نوشته شده‌اند توجه کنید. همانطور که گفته شد، در این بخش نخست از جدول سرمایه‌گذاری، مؤسسین درصد مالکیت‌شان را در استارتاپ قید می‌کنند. هیچ سرمایه‌گذاری وارد شرکت نشده است و ورودی‌هایی مانند ارزش‌گذاری پیش از سرمایه‌گذاری و مبلغ سرمایه‌گذاری اهمیتی ندارند. همچنین، توجه کنید که چون این بخش اولین مدخل در جدول سرمایه‌گذاری است، در بخش سهام در تملک (Shares Outstanding) در قسمت جزئیات تأسیس استارتاپ در بالای این بخش هیچ سهام در تملکی وجود ندارد. وقتی مراحل ایجاد بخش مؤسسین جدول سرمایه‌گذاری را مرور می‌کنید، این مثال کوتاه را به خاطر داشته باشید. نام هرکدام از مؤسسین را در ستون سهامداران بنویسید. مثلاً در شکل فوق، از مؤسس الف (Founder A) و مؤسس ب (Founder B) استفاده می‌کنیم. نوع سهام را عادی در نظر بگیرید: سهام مؤسسین غالباً منحصراً سهام عادی است، بنابراین نوع سهام را در مثال‌مان عادی (Common) وارد کرده‌ایم. بر اساس درصد مالکیت، تعداد مناسب سهام را برای هر مؤسس وارد کنید. در مثال فوق، دو مؤسس توافق کرده‌اند که مالکیت استارتاپ را به صورت برابر (50/50) تقسیم می‌کنند. برای این سهم 50 درصدی، برای هر مؤسس 1 میلیون سهام عادی منتشر می‌شود. در قسمت سهام مؤسسین (Founders’ Shares) این رقم برای هر مؤسس 1,000,000 وارد شد. بدین منظور، تعداد سهام هرکدام از مؤسسین بر جمع تعداد سهام تقسیم می‌شود و حاصل کار به شکل درصدی بیان می‌شود. باز هم، اجازه دهید که محاسبات ریاضیاتی در جدول سرمایه‌گذاری انجام شود. فرمول‌ها را، با وارد کردن اعداد به جای فرمول، در خانه‌های درصد مالکیت سهام مؤسسین (Founder’s Stock Ownership %) پاک نکنید، چون اگر سهامی را به سهام تشویقی اضافه کنید، این خانه‌ها باید از نو محاسبه شوند. قیمت اولیۀ سهام را تعیین کنید: در هنگام تأسیس استارتاپ، مؤسسین قیمت دلخواه کمی را برای سهام انتخاب می‌کنند. چون، استارتاپ در مراحل اولیۀ خود است و ارزش واقعی اندکی دارد (اگر ارزشی داشته باشد)، قیمت سهم بسیار اندک تعیین می‌شود. در مثال‌مان، مؤسسین قیمت اولیۀ سهام را برابر با 0.001 دلار انتخاب می‌کنند. بعداً، وقتی مؤسسین بخواهند سرمایه‌های سرمایه‌گذاران را جذب کنند، دربارۀ ارزش جدید شرکت توافق می‌شود، ولی در حال حاضر، ارزش‌گذاری برای استارتاپ صورت نمی‌گیرد. قیمت سهم 0.001 دلاری اساساً مقدار پیش‌فرض است و آن را ارزش اسمی سهام نیز می‌خوانند. برای بررسی سریع درستی جدول، ردیف‌های مجموع را بررسی کنید. به کل تعداد سهام و کل درصد مالکیت (2,000,000 سهم و 100 درصد مالکیت کل) توجه کنید. جمع کل با ارقام وارشده می‌خواند. با تکمیل بخش تأسیس جدول سرمایه‌گذاری، گام بعدی در واقع ایجاد خانه‌ای برای سهام تشویقی است. در بخش بعدی این فرآیند ساده بصورت گام به گام شرح داده می‌شود.   #جدول_سرمایه_گذاری #سرمایه_گذاری #سهام #cap_table #استارتاپ

ایجاد سهام تشویقی اختیار معاملۀ سهام شکلی از جبران کار است. وقتی استارتاپ نوپاست و با کمبود وجوه نقد روبرو است، مؤسسین غالباً سهام تشویقی را برای جذب کارکنان و سایر مشاوران کلیدی مثل اعضای هیأت مدیره و مشاوران صنعتی ایجاد می‌کنند. اختیارهای معامله به کارکنان کمک می‌کند که حقوق کمتر از استاندارد خود را جبران کنند و امیدشان این است که این اختیارها برخی از ریسک‌های کار برای استارتاپ را کاهش دهند. شاید، سرمایه‌گذاران باتجربه نیز استارتاپ را به ایجاد طرح اختیار معاملۀ سهام ملزم کنند. آنها می‌دانند که جذب کارکنان باتجربه در تیم استارتاپ گامی حیاتی برای موفقیت استارتاپ است. طرح تشویقی اختیار معاملۀ سهام به کارکنان شانس سهیم شدن در موفقیت شرکت را می‌دهد. در گام‌های زیر، نحوۀ افزودن اطلاعات سهام تشویقی را به جدول سرمایه‌گذاری شرح می‌دهیم. کار را با درصد سهام تشویقی شروع کنید. درصدی از سهام را که قصد تخصیص آن به سهام تشویقی را دارید تعیین کنید. اغلب استارتاپ‌ها بین 10 تا 20 درصد را به سهام تشویقی تخصیص می‌دهند. توجه کنید که جدول سرمایه‌گذاری به صورت خودکار درصد سهام تشویقی را بر اساس تعداد سهامی که در گام 2 وارد می‌کنید محاسبه می‌کند، بنابراین نیازی به ورود درصد سهام تشویقی در جدول سرمایه‌گذاری نیست. سپس، تعداد سهام تشویقی موردنیاز را تخمین بزنید. مقادیر مختلف سهام تشویقی را وارد کنید تا به درصد سهام تشویقی مورد نظرتان نسبت به سهام مؤسسین دست یابید. فرمول‌های موجود در جدول سرمایه‌گذاری محاسبات را برای شما انجام می‌دهند، بنابراین فقط به درصد سهام (که در شکل زیر، با رقم قرمز نشان داده شده است) توجه کنید. در مثال‌مان، 500,000 سهم را وارد می‌کنیم تا درصد سهام تشویقی به ۲۰ درصد برسد.   محاسبۀ اندازۀ سهام تشویقی در ادامه، نحوۀ انجام محاسبات ریاضیاتی سهام تشویقی را که در پشت صحنه انجام می‌شود شرح می‌دهیم. برای شروع، بیایید تعداد سهام موردنیاز را برای سهام تشویقی 20 درصدی تعیین کنیم. نخست، می‌دانیم که 2 میلیون سهم در تملک دو مؤسس است که پیش از ایجاد سهام تشویقی، 100 درصد شرکت را تشکیل می‌دادند. بنابراین، اگر می‌خواهید 20 درصد از سهام شرکت را برای ایجاد سهام تشویقی واگذار کنید، به چه میزان سهام نیاز دارید؟ می‌دانیم که، پس از ایجاد سهام تشویقی 20 درصدی، 2 میلیون سهم مؤسسین برابر با 80 درصد کل سرمایۀ شرکت خواهد بود. بنابراین، 2 میلیون سهم 80 درصد از مجموع چه تعداد سهمی است؟ با محاسبه تعداد کل (سهام تشویقی + سهام مؤسسین) شروع می‌کنیم که 100 درصد سهام شرکت را تشکیل می‌دهند. محاسبات ریاضیاتی به شکل زیر است: پس از اینکه تعداد کل سهام موردنیاز را برای ایجاد 100 درصد شرکت را به دست آوردیم، برای بدست آوردن تعداد سهام تخصیص‌یافته به سهام تشویقی صرفاً سهام مؤسسین را از تعداد کل سهام کسر می‌کنیم: حال، تصویر سهام تشویقی و مالکیت سهام استارتاپ همانند شکل زیر است.   مشاهدات سهام تشویقی به نحوۀ رقیق شدن سهام مؤسسین بر اثر ایجاد سهام تشویقی فکر کنید. همانطور که در آخرین ستون سمت راست (درصد مالکیت کاملاً رقیق‌شده (Fully Diluted Ownership%)) و جزییات محاسبات فوق مشاهده می‌کنید، ایجاد سهام تشویقی باعث رقیق شدن درصد مالکیت دو مؤسس از 50 درصد به 40 درصد می‌شود. هرکدام از مؤسسین 10 درصد از سهام خود را برای ایجاد سهام تشویقی واگذار می‌کند. به خاطر داشته باشید که می‌توان سرمایه‌گذاران را در دورهای بعدی جذب سرمایه متقاعد کرد سرمایۀ بیشتری را برای سهام تشویقی پرداخت کنند و بنابراین سهام مؤسسین کاهش می‌یابد. توجه کنید که هیچ قیمت سهامی برای سهام تشویقی در نظر گرفته نشده است. بنابراین، وقتی اختیار معاملۀ سهام به کارکنان و سایرین اعطا می‌شود، توافقتنامۀ طرح سهام تشویقی قیمت خرید سهام (یا همان، قیمت اعمال) را برای اختیارها تعیین می‌کند. قیمت اعمال معمولاً قیمت سهام شرکت در روز اعطای اختیارها به کارکنان است. همچنین، ارزش سهام تشویقی در دورهای بعدی رقیق می‌شود. همانطور که در مراحل بعدی تکامل جدول سرمایه‌گذاری خواهید دید، به همان شکلی که درصد مالکیت مؤسسین رقیق می‌شود، سهام تشویقی تحت تأثیر دورهای جدید سرمایه‌گذاری است و با ورود سرمایه‌گذاران جدید به تصویر مالکیت شرکت، ارزش آن رقیق می‌شود. همچنین، به یاد داشته باشید که سرمایه‌گذاران مرحلۀ بعد ممکن است اصرار کنند که اندازۀ سهام تشویقی افزایش یابد (که ارزش سهام سهامداران موجود را بیشتر رقیق می‌کند) تا امکان ارائۀ مشوق در آینده به کارکنان جدید یا مدیران ارشد شرکت وجود داشته باشد. با اضافه شدن سهام تشویقی به جدول کارکنان، مؤسسین آمادۀ شروع گفتگو با سرمایه‌گذاران خارجی هستند. در بخش بعدی، نحوۀ ثبت جذب سرمایۀ ضروری را برای استارتاپ روی کاغذ شرح می‌دهیم و دور سرمایه‌گذاری فرشته را به جدول سرمایه‌گذاری اضافه می‌کنیم. #جدول_سرمایه_گذاری #cap_table #سهام #سهام_تشویقی #سرمایه_گذاری   

در حالیکه، در سازمان نوپا، باید بخش اعظم وقت خود را صرف بررسی این موضوع کنید که آیا مشتریان ارزشی برای محصول یا نوآوری‌تان قائل هستند و بازار هدف‌تان به اندازۀ کافی بزرگ است، پس از برخی رویدادهای مهم، باید جدول سرمایه‌گذاری را برای استارتاپ‌تان تهیه کنید. در فهرست زیر مواردی که در صورت مواجهه با آنها باید سراغ جدول سرمایه‌گذاری بروید آورده شده‌اند: توافق دربارۀ تقسیم سهام استارتاپ بین دو یا چند مؤسس: در این حالت، هیچ سرمایه‌گذار خارجی در کار نیست، فقط باید توافقنامه‌تان را در زمینۀ تقسیم سهام با سایر مؤسسین به خاطر داشته باشید. جدول سرمایه‌گذاری مرجعی برای پیگیری درصد سهام هرکدام از مؤسسین است. تدوین نقشۀ راه برای جذب سرمایه: جدول سرمایه‌گذاری مرجعی عالی برای محک زدن ایده‌های‌تان دربارۀ مبالغ جذب سرمایه، ارزش‌گذاری پیش از سرمایه‌گذاری و سناریوهای حاصله (رقیق شدن سهام مؤسس) است. بر این اساس، برنامه‌ریزی دقیق در زمینۀ جذب سرمایه به شما کمک می‌کند دیگر نگران تمام شدن پول نقد (دلهرۀ بسیاری از استارتاپ‌ها) نباشید. شروع گفتگو با سرمایه‌گذاران خارجی: اگر با سرمایه‌گذارانی مانند گروه سرمایه‌گذاران فرشته یا شرکت‌های سرمایه‌گذاری خطرپذیر دربارۀ جذب سرمایه برای استارتاپ گفتگو می‌کنید، این مکالمه به سرعت به پرسش‌هایی دربارۀ ارزش فعلی استارتاپ منتهی می‌شود و به سرعت پرسش‌هایی دربارۀ ساختار مالکیت مطرح می‌شود. مؤسسین باید بتوانند ساختار مالکیت‌شان را بصورت صریح و شفاف شرح دهند. جدول سرمایه‌گذاری مرجعی برای تمام مقادیر و ارقام مربوط به مالکیت شرکت است. جذب سرمایۀ اولیه به شکل بدهی تبدیل‌پذیر: بسیاری از استارتاپ‌های نوپا دور نخست جذب سرمایه‌شان را به شکل بدهی تبدیل‌پذیر انجام می‌دهند. این نوع بدهی در واقع وامی است که در تاریخی معین در آینده یا در صورت وقوع برخی رویدادها تبدیل به سهام می‌شود. بررسی هرکدام از دورهای سرمایه‌گذاری یکی از کارکردهای اصلی جدول سرمایه‌گذاری است، بنابراین هرکدام از دورهای جذب سرمایه از طریق بدهی تبدیل‌پذیر نیز باید در جدول سرمایه‌گذاری ثبت شود. در حالیکه، مقدار مالکیت وام تبدیل‌پذیر تا دور بعدی جذب سرمایه مشخص نیست، ضروری است که تمام اشکال جذب سرمایه را در جدول سرمایه‌گذاری بررسی کنید. برنامه‌ریزی سناریوهای خروج و سایر سناریوهای «اگر-آنگاه»: اگر همانند بسیاری از مؤسسین استارتاپ‌ها باشید، ساخت شرکتی فوق‌العاده و در نهایت فروش آن به ارزش میلیون‌ها دلار واقعاً برای‌تان یک رویا است. با بهره‌گیری از جداول نیرومندتر سرمایه‌گذاری، می‌توانید سناریوهای خروج را محاسبه کنید، مبالغ سرمایه‌گذاری را در نظر بگیرید، درصد مالکیت سرمایه‌گذار و فرآیند خروج را برای هرکدام از صاحبان سهام محاسبه کنید. تدوین طرح تشویقی سهام برای کارکنان: اغلب استارتاپ‌ها منابع نقدی لازم را برای پرداخت حقوق کارکنان مستعد در بازار ندارند. در این وضعیت، استارتاپ‌ها برای راضی کردن کارکنان کلیدی و اعضای مدیریت به آنها اختیار معاملۀ سهام می‌دهند که مشوق فوق‌العاده‌ای برای کار در شرکت‌های خطرپذیر پرریسک است. کارکنان با استفاده از اختیارهای معاملۀ سهام شانس این را دارند که در ثروت حاصل از خروج موفق شرکت شریک شوند. بنابراین، اختیارهای معاملۀ سهام که شکلی از مالکیت سهام در استارتاپ محسوب می‌شوند باید به دقت در جدول سرمایه‌گذاری شرکت ثبت شوند.   اگر هیچ سرمایه‌گذاری در کار نباشد، به جدول سرمایه‌گذاری نیازی ندارید؟ اگر برنامه‌ای برای جذب سرمایه ازز سرمایه‌گذاران خارجی سرمایه نداشته باشید، به جدول سرمایه‌گذاری نیازی ندارید؟ برخی استارتاپ‌ها می‌توانند بدون نیاز به سرمایه‌گذاری خارجی رشد کنند و موفق شوند و با تکیه به خود، به سودآوری و پایداری دست یابند. در این حالت، احتمالاً تنها در صورت وجود چند مؤسس، از جدول سرمایه‌گذاری برای ثبت درصد مالکیت نسبی استفاده می‌شود. یعنی، حتی استارتاپ خودکفا از طرح تشویقی ارائۀ سهام به کارکنان استفادۀ می‌کند، و سهام تشویقی و زمان‌بندی واگذاری باید در جدول سرمایه‌گذاری ثبت شود. #جدول_سرمایه_گذاری #سهام #cap_table #سرمایه_گذاری  

مبانی جدول سرمایه‌گذاری این بخش به بررسی مفاهیم بنیادین مختلف جداول سرمایه‌گذاری (cap tables) می‌پردازد: هدف اصلی جدول سرمایه‌گذاری را آموزش می‌دهد، بخش‌های مختلف جدول سرمایه‌گذاری را شرح می‌دهد و اصطلاحات و تعاریف مختلف را مطرح می‌کند تا نحوۀ مدیریت طرح‌های جذب سرمایه را با استفاده از جدول سرمایه‌گذاری به صورت کامل درک کنید. برای بررسی گام‌به‌گام، فایل نمونۀ جدول سرمایه‌گذاری را دانلود کنید(از اتچمنت میتوانید دانلود کنید) برای بررسی گام‌به‌گام بخش‌های مختلف این راهنما، فایل اکسل نمونۀ جدول سرمایه‌گذاری را دانلود کنید. با استفاده از نسخۀ اصلی فایل اکسل قادر  خواهید بود طرح کلی جدول سرمایه‌گذاری را مرور کنید، فرمول‌هایی را که خروجی‌هایی مثل درصد سهامداران را محاسبه می‌کنند بررسی کنید، و با اجرای سناریوهای «اگر-آنگاه» تاثیر سرمایه‌گذاری‌ها بر درصد رقیق شدن سهام مؤسسین را نشان دهید. جدول سرمایه‌گذاری چیست؟ جدول سرمایه‌گذاری یا cap table سندی (معمولاً، در قالب صفحه‌گستردۀ اکسل) است که مشخص می‌کند هر فردی صاحب چقدر سهم از شرکت است. در طول جذب سرمایۀ خطرپذیر و رشد، مؤسسین استارتاپ‌‌ها یک جدول سرمایه‌گذاری برای خود نگه می‌دارند و غالباً برای پاسخ به پرسش‌های زیر به این جدول رجوع می‌کنند: میزان سهام هرکدام از مؤسسین چقدر است؟ با گذشت زمان، چه مقدار پول در شرکت سرمایه‌گذاری شده است؟ هر کسی صاحب چه نوع سهامی (سهام عادی و سهام ممتاز) است؟ اندازۀ طرح اختیار معاملۀ سهام در شرکت چقدر است و دارندگان اصلی اختیار معاملۀ سهام در شرکت چه کسانی هستند؟ در هر مرحله از جذب سرمایه، ارزش استارتاپ چقدر است؟ در نگاه تفصیلی‌تر، جدول سرمایه‌گذاری در واقع مرجعی برای پیگیری و محاسبۀ موارد زیر است: تأثیر ساختارهای پیشرفتۀ سرمایه‌گذاری مانند بدهی تبدیل‌پذیر و حق خریدها اختیار معاملۀ سهام اعطاشده به ارائه‌دهندگان اصلی خدمات مانند توسعه‌دهندگان نرم‌افزار، بنگاه‌های بازاریابی یا شرکت‌های حقوقی. سناریوهای «اگر-آنگاه» برای هر دور جذب سرمایه شامل میزان سرمایۀ جذب‌شده، ارزش‌گذاری و میزان رقیق شدن سهام مؤسسین و سهامداران موجود برنامه‌ریزی سناریوی خروج: مثلاً، در صورت فروش استارتاپ، هر کدام از ذی‌نفعان چه مبلغی بدست می‌آورند؟ ارزش‌گذاری و قیمت سهام. ارزش استارتاپ با گذشت زمان چقدر است؟ آیا شرکت در دورهای نزول یا دور‌های استمرار سرمایه‌ای جذب کرده است که نشان‌دهندۀ تأخیر در کشش شرکت باشد؟ جداول پیچیده‌تر سرمایه‌گذاری حاوی بخش‌هایی هستند که جنبه‌های تفصیلی‌تر ساختار مالکیت استارتاپ را نشان می‌دهند و فرمول‌هایی را برای محاسبۀ تأثیر تصمیم‌ها در زمینۀ جذب سرمایه ارائه می‌کنند. مثلاً شاید، مؤسسین نیازمند پیگیری این موضوع باشند که آیا سرمایه‌گذاران حقوق سهام  ممتاز (برای مثال، اولویت‌ تصفیه) دارند؟ یا بخواهند تأثیر جداول زمانی واگذاری اختیار معاملۀ سهام را بررسی کنند. به صورت خلاصه، جدول سرمایه‌گذاری یکی از ابزارهای فوق‌العادۀ «اگر-آنگاه» است که کارآفرینان و سرمایه‌گذاران با استفاده از آن می‌توانند تأثیر مذاکرات را مشاهده کنند. این جدول، محاسبات «اگر-آنگاه» را بر مبنای مبلغ سرمایه‌گذاری محاسبه می‌کند و میزان رقیق‌شدگی سهام مؤسسین و درصد مالکیت تمام سهامداران را نشان می‌دهد. مؤسسین و سرمایه‌گذاران می‌توانند مبالغ مختلف سرمایه‌گذاری را در جدول سرمایه‌گذاری وارد کنند و درصد مالکیت حاصل را با یکدیگر مقایسه کنند. به اشتراک‌گذاری جدول سرمایه‌گذاری‌تان با سایر افراد: همانطور که تا کنون مشاهده کرده‌اید، جدول سرمایه‌گذاری‌تان حاوی اطلاعات حساسی دربارۀ استارتاپ، سرمایه‌گذاران آن و حتی برنامه‌های بلندمدت (دورهای آتی جذب سرمایه، انتظارات در زمینۀ ارزش‌گذاری، و برنامه‌ریزی خروج) است. به این دلیل، اغلب مؤسسین به دقت از جدول سرمایه‌گذاری مراقبت می‌کنند و حتی نام، تاریخ و اطلاعات تماس افراد دریافت‌کنندۀ جدول را پیگیری می‌کنند. با این حال، باید در نظر داشته باشید که در صورت تعامل با سرمایه‌گذاران، اسناد کلیدی‌تان احتمالاً با  افرادی خارج از حلقۀ بستۀ مدنظرتان نیز به اشتراک گذاشته می‌شوند. اگر یکی از سرمایه‌گذاران ترجیح می‌دهد که ناشناس باقی بماند، حتماً نام سرمایه‌گذار و سایر اطلاعات وی را بصورت عام در جدول سرمایه‌گذاری و سایر اسناد ثبت کنید. #جدول_سرمایه_گذاری #سهام #cap_table