ایجاد و محاسبه سهام تشویقی

ایجاد سهام تشویقی

اختیار معاملۀ سهام شکلی از جبران کار است. وقتی استارتاپ نوپاست و با کمبود وجوه نقد روبرو است، مؤسسین غالباً سهام تشویقی را برای جذب کارکنان و سایر مشاوران کلیدی مثل اعضای هیأت مدیره و مشاوران صنعتی ایجاد می‌کنند. اختیارهای معامله به کارکنان کمک می‌کند که حقوق کمتر از استاندارد خود را جبران کنند و امیدشان این است که این اختیارها برخی از ریسک‌های کار برای استارتاپ را کاهش دهند.

شاید، سرمایه‌گذاران باتجربه نیز استارتاپ را به ایجاد طرح اختیار معاملۀ سهام ملزم کنند. آنها می‌دانند که جذب کارکنان باتجربه در تیم استارتاپ گامی حیاتی برای موفقیت استارتاپ است. طرح تشویقی اختیار معاملۀ سهام به کارکنان شانس سهیم شدن در موفقیت شرکت را می‌دهد.

در گام‌های زیر، نحوۀ افزودن اطلاعات سهام تشویقی را به جدول سرمایه‌گذاری شرح می‌دهیم.

1. کار را با درصد سهام تشویقی شروع کنید. درصدی از سهام را که قصد تخصیص آن به سهام تشویقی را دارید تعیین کنید. اغلب استارتاپ‌ها بین 10 تا 20 درصد را به سهام تشویقی تخصیص می‌دهند. توجه کنید که جدول سرمایه‌گذاری به صورت خودکار درصد سهام تشویقی را بر اساس تعداد سهامی که در گام 2 وارد می‌کنید محاسبه می‌کند، بنابراین نیازی به ورود درصد سهام تشویقی در جدول سرمایه‌گذاری نیست.
2. سپس، تعداد سهام تشویقی موردنیاز را تخمین بزنید. مقادیر مختلف سهام تشویقی را وارد کنید تا به درصد سهام تشویقی مورد نظرتان نسبت به سهام مؤسسین دست یابید. فرمول‌های موجود در جدول سرمایه‌گذاری محاسبات را برای شما انجام می‌دهند، بنابراین فقط به درصد سهام (که در شکل زیر، با رقم قرمز نشان داده شده است) توجه کنید. در مثال‌مان، 500,000 سهم را وارد می‌کنیم تا درصد سهام تشویقی به ۲۰ درصد برسد.

محاسبۀ اندازۀ سهام تشویقی

در ادامه، نحوۀ انجام محاسبات ریاضیاتی سهام تشویقی را که در پشت صحنه انجام می‌شود شرح می‌دهیم.

برای شروع، بیایید تعداد سهام موردنیاز را برای سهام تشویقی 20 درصدی تعیین کنیم.

نخست، می‌دانیم که 2 میلیون سهم در تملک دو مؤسس است که پیش از ایجاد سهام تشویقی، 100 درصد شرکت را تشکیل می‌دادند.

بنابراین، اگر می‌خواهید 20 درصد از سهام شرکت را برای ایجاد سهام تشویقی واگذار کنید، به چه میزان سهام نیاز دارید؟

می‌دانیم که، پس از ایجاد سهام تشویقی 20 درصدی، 2 میلیون سهم مؤسسین برابر با 80 درصد کل سرمایۀ شرکت خواهد بود. بنابراین، 2 میلیون سهم 80 درصد از مجموع چه تعداد سهمی است؟

با محاسبه تعداد کل (سهام تشویقی + سهام مؤسسین) شروع می‌کنیم که 100 درصد سهام شرکت را تشکیل می‌دهند. محاسبات ریاضیاتی به شکل زیر است:

پس از اینکه تعداد کل سهام موردنیاز را برای ایجاد 100 درصد شرکت را به دست آوردیم، برای بدست آوردن تعداد سهام تخصیص‌یافته به سهام تشویقی صرفاً سهام مؤسسین را از تعداد کل سهام کسر می‌کنیم:

حال، تصویر سهام تشویقی و مالکیت سهام استارتاپ همانند شکل زیر است.

مشاهدات سهام تشویقی

به نحوۀ رقیق شدن سهام مؤسسین بر اثر ایجاد سهام تشویقی فکر کنید. همانطور که در آخرین ستون سمت راست (درصد مالکیت کاملاً رقیق‌شده (Fully Diluted Ownership%)) و جزییات محاسبات فوق مشاهده می‌کنید، ایجاد سهام تشویقی باعث رقیق شدن درصد مالکیت دو مؤسس از 50 درصد به 40 درصد می‌شود. هرکدام از مؤسسین 10 درصد از سهام خود را برای ایجاد سهام تشویقی واگذار می‌کند. به خاطر داشته باشید که می‌توان سرمایه‌گذاران را در دورهای بعدی جذب سرمایه متقاعد کرد سرمایۀ بیشتری را برای سهام تشویقی پرداخت کنند و بنابراین سهام مؤسسین کاهش می‌یابد.

توجه کنید که هیچ قیمت سهامی برای سهام تشویقی در نظر گرفته نشده است. بنابراین، وقتی اختیار معاملۀ سهام به کارکنان و سایرین اعطا می‌شود، توافقتنامۀ طرح سهام تشویقی قیمت خرید سهام (یا همان، قیمت اعمال) را برای اختیارها تعیین می‌کند. قیمت اعمال معمولاً قیمت سهام شرکت در روز اعطای اختیارها به کارکنان است.

همچنین، ارزش سهام تشویقی در دورهای بعدی رقیق می‌شود. همانطور که در مراحل بعدی تکامل جدول سرمایه‌گذاری خواهید دید، به همان شکلی که درصد مالکیت مؤسسین رقیق می‌شود، سهام تشویقی تحت تأثیر دورهای جدید سرمایه‌گذاری است و با ورود سرمایه‌گذاران جدید به تصویر مالکیت شرکت، ارزش آن رقیق می‌شود. همچنین، به یاد داشته باشید که سرمایه‌گذاران مرحلۀ بعد ممکن است اصرار کنند که اندازۀ سهام تشویقی افزایش یابد (که ارزش سهام سهامداران موجود را بیشتر رقیق می‌کند) تا امکان ارائۀ مشوق در آینده به کارکنان جدید یا مدیران ارشد شرکت وجود داشته باشد.

با اضافه شدن سهام تشویقی به جدول کارکنان، مؤسسین آمادۀ شروع گفتگو با سرمایه‌گذاران خارجی هستند. در بخش بعدی، نحوۀ ثبت جذب سرمایۀ ضروری را برای استارتاپ روی کاغذ شرح می‌دهیم و دور سرمایه‌گذاری فرشته را به جدول سرمایه‌گذاری اضافه می‌کنیم.

#جدول_سرمایه_گذاری #cap_table #سهام #سهام_تشویقی #سرمایه_گذاری