الهه جعفرپور

وقتی کسی فوت میشد و از مراسم خاکسپاری برمیگشتیم،میپرسید: براش گریه کردن؟ برات گریه نکردم مادربزرگ. اونطوری که دلت میخواست برات گریه نکردم. تو شدی اون بغضی که یهو یجایی توی گلوم گیر میکنه که نمیدونم چجوری قورتش بدم. تو شدی اون جمله ای که وسط شوخی ها و خنده ها میاد روی زبونم و حال و احوالم رو دچار استحاله ای غیر قابل برگشت میکنه؛چون که بانیِ چینش اون کلمات در من،نشست و برخاست با تو بود. تو شدی اون حس غم عمیقی که وسط انجام یه کار روزانه باعث میشه همه چیز رو بذارم کنار و دقایقی رو در خلا ذهن و روحم به تو فکر کنم. تو شدی همین جای خالی که هر روز باید هضمش کنم. همون حس بینابین گیجی و آگاهی،که سرم رو برمیگردونه به سمت مقر همیشگیت و به دستام فرمان میده که بیاد بالا و برات دست تکون بده؛ اما نیستی! و نبودن جبریه که در پوششِ یک فعل،با تارِ زندگیِ خیلیامون پیله ساخته. تو نه خاطره ای که بشه فراموشت کرد، نه یادی هستی که نیاز به رشد و رسیدگی داشته باشه. تو برای همیشه یه بغضی.

[به (برای) محمد امین که خواندن را هنوز نمی داند اما سِحرِ کلمات،جایی در وجودش در حالِ اغوا کردن است.] کلمات. کلمات به گونه ای بسیار ستمگرانه ای اصالت و قدمت دارند. محمد امین آفریدگارِ "لی لی" ست. قدمتش قد می کشد به سویِ اولین روزی که مخاطبِ کلامش شدم. و اصالتش را نمی دانم. شاید اصالتش وقتی هویدا تر است که خیلی راحت و جانبخش، به چشم هایی که خواهرم را در آن ها میابم،نگاه می کنم و می گویم که دوستش دارم و او میخندد و احتمالا در بخش خودآگاهِ خود، به دنبال معنایی برای دوست داشتن میگردد و در بخش ناخودآگاهش جایگاهِ دوست داشتنم را صیقل میدهد و محافظش می شود. من با لی لی بودن برای محمد امین و تمرین خیلی از لازم ها و ملزوماتِ زندگی،توانستم حس هایی که شاید روزی برایم در رویا سیر میکردند را مطیع خود کنم. و هویتی که گویی هنوز پیدا نشده گمش کرده بودم را در سیطره ی اعمال و احساسات و افکارم قرار بدهم. رفاقت با بچه ای که ریشه ی خیلی از رفتارهایش به جایی در رفتارهای خودم و یا تاریخچه ی کودکی خودم برمیگشت و برمیگردد،به من یاد داد که چقدر محتاجِ آموختنم. حالا محمد امین واردِ سال پنجم از زندگی اش شده و در خاطرم می ماند که وقتی بزرگ شد و معنای دوست داشتن را در بخش خودآگاهش پیدا کرد، به او بگویم که من معنای دوست داشتن را در روزهایی درک کردم که در قبای لی لی بودن، لی لی بودم برای همه ی کسانی که عاشقانه در کنارشان معنی میافتم. کلمه ها بطرز خیلی ستمگرانه ای اصالت و قدمت دارند. دست های کوچکش را میبوسم و ایستاده در انتظار روزی می ایستم که محمد امین را در عرش دنیای خودش ببینم،دنیایی که استعداد ها کشف و پرداخته میشوند و برای خوب بودن و شریف زندگی کردن و عزیز بودن،نیازی به دانستن ریاضی و علوم و فلسفه و منطق نباشد. دنیایی که بتوانم به محمد امین افتخار کنم،زیرا که دست هایش مشغول کاری هستند که دلش برای آن ساخته شده است،نه کاری که از روی غم نان باشد. دنیایی که محمد امین عاشق شود و عاشق بماند. عرش دنیایی که محمد امین در آن زندگی می کند؛نه این که صرفا وجود دارد. او را در درخششی بی غروب می خواهم. او را در عرش دنیای قشنگی ها می خواهم. الهه. بخاطرِ بیست و هشتم خرداد هزار و چهارصد

نکته:عکس تزئینی نیست و نمایی از محل وقوع حادثه است‌. آن موقع ها انگاری تعداد روزهای سال بیشتر از سیصد و شصت و پنج بود. تعطیلات عید تمام میشد و یک دل سیر کتک می خوردیم تا تکالیف مان را انجام بدهیم و به خاطر روزهای رفته و عیدی هایی که نمی دانستیم چگونه خرجش کردیم بغض کنیم. بین آجیل خوردن و سحری خوردن هایمان انگاری ده سال فاصله بود. در این ده سال،امتحانات ترم دوم را می گذراندیم و فصل خوش خوشانمان شروع میشد،زمین های برنج سبز می شدند،حداقل یکی از دختر های محل عروس میشد و می رفتیم برایش می رقصیدیم،مامان بزرگ چایی بهاره میچید و به عمل می آورد،مامان از شدت کار کردن در زمین ها و برنج نشا کردن و سبزی کاشتن پا درد می گرفت،بابا هم دوچرخه هایمان را تعمیر میکرد تا بعد از امتحانات توی آسمان ها رکاب بزنیم. حالا اما هنوز آجیل های عیدمان تمام نشده که مامان دیشب ساعت زنگی اش را به میدان آورد و کوکش کرد و دستی روی رادیوی شخصی اش کشید و موجش را روی صدای گیلان تنظیم کرد تا اذان اینجا را برایش بزنند. رمضان که شروع میشد؛صدای ربنای آن کس که حالا دیگر نیست و نامش هست و خدایش بیامرزد، به منزله ی حکم جلب ما بود. هرجای کوچه که بودیم می دویم سمت خانه و می نشستیم پای سفره ی افطاری که کوکو های داغ مامان عضو جدانشدنی آن بود. آنقدر می خوردیم تا نفس هایمان بند بیاید و با شکم های باد کرده و نفس هایی که به سختی می رفت و می آمد، میفتادیم جلوی تلویزیون و به ترتیب سریال های شبکه های یک و دو و سه را می دیدیم. یک شب اما صدای ربنا را نشنیدم.صدای اذان را هم نشنیدم.رفته بودم توی یکی از خانه های همسایه و با دختر بچه ی همسایه که بچه تر از من بود،شیرین کاری در میاوردم و هرچه بیشتر می خندید،به جوگرفتگی بیشتری دچار می شدم و انقدر قیافه ام را کج و معوج می کردم و شکلک در میاوردم و بالا پایین می پریدم که دختر بچه ی همسایه غش و ضعف برود و مدال طلای کوفتیِ دلقک بازی را در تصوراتم بیندازند به گردنم و رخ عقاب بگیرم و به خودم افتخار کنم. همان طور برای خودم می پریدم و می خندیدم و عقلم را اندازه ی همان بچه کرده بودم که ناگهان چشمم روی ساعت اتاقشان خشک شد.عقلم هنوز انقدری حالیش میشد که از چشم هایم پیغام بگیرد که گویا ساعت از نُه گذشته و کاش به جای آن همه حواس پرتی و بازیگوشی،حس لامسه ام در آن شب سرنگون میشد. آن موقع ها حتی گل و گیاه هم بیشتر از الان بود‌.انگاری استغفرالله به زمین خدا رشوه داده بودند که فقط از خودت گیاه گزنه تولید کن.تا شعاع صدکیلومتری محله ی ما،به جای این چند میلیون گونه ی گیاهِ خودرو که در جهان هستی وجود دارد،گزنه های پدر مادر دار و با جربزه داری رشد میکرد که هنوز هم حس گزندگیِ لعنتی اش در یاد و خاطرات تمام نقاط بدنم،با کیفیتی کامل و بی بدیع ثبت و ضبط شده است. گزنه می گزاند،بد هم می گزاند و چون که می گزاند،وسیله ی دفاعی مادران، در برابر تمام گستاخی هایی بود که از ما سر می زد. بعد ها که شیمی دان شدم،خواستم گزنه را آنالیز کنم و بدانم که آیا این گیاه کوفتیِ بی خاصیت، به جز اینکه ما را بگزانَد واقعا به درد هیچ کار دیگری هم میخورد یا نه. اما قرار داد زمین های محل ما، از همان موقع که بزرگ شدیم و مادرمان خجالت کشید که با گزنه بیفتد به جانمان،با این حیف نان تمام شد و حالا اگر کل جنگل را بگردی شاید به سختی یک گیاه گزنه پیدا کنی. آن شب با پاهایی لرزان و دلی ترسان از خانه ی همسایه خارج شدم و باز هم چیزی که بیشتر از همه کار می کرد،چشمانم بود‌.از همان جا دیدم که مادرم از انتهای کوچه ی خاکی خانمان دسته ای گزنه چیده و به استقبالم می آید‌.پیش از آنکه مرا در آغوشش بگیرد و حسابی گزنه مالی ام کند تا حساب کار دستم بیاید که در ساعت بازگشت به خانه بیشتر دقت کنم،تمام بدنم از تصور رویارویی با گزنه گزید و پس ازینکه در آغوشم گرفت،تمام آش ها و کوکوها و زولیا و بامیاهایی که تا آنجای رمضان گیرم آمده بود،از روده ام کشیده شد بیرون. چند روزی از آن شب گذشت و خانه نشین شدم و چند تا سحری و افطاری هم خوردم؛تا حالم جا آمد و دیگر بدنم نگزید.گزنه ها حسابی سر به راهم کرده بود و از کوچه گردی هم خبری نبود.خلاف سنگینم این بود که توی حیاط گِل بازی کنم و غروب نشده برگردم خانه.روزها جدول ضرب می خواندم تا فراموشم نشود و ماه دیگر که مدرسه ها شروع میشد، به خاطر ریاضی ندانستن و ضرب یاد نگرفتن گزنه مالی و گوش مالی نشوم. آخرهای رمضان بود و شب های احیا را گذرانده بودیم که مامان تصمیم گرفت به فامیل افطاری بدهد. زنگ زد به عمه و دعوتش کرد و سفارش داد که دو تا از غاز هایش را هم سر بِبُرد و اماده کند. در پوستِ غم دیده ی خودم نمیگنجیدم که مامان قرار است مرا هم با خودش ببرد خانه ی عمه.پیراهنِ آبی آستین کوتاهی و دامن کوتاهم را پوشیدم و دوچرخه ام را برداشتم و من جلوتر از مامان رکاب زدم و مامان هم دنبالم آمد به سمت خانه ی عمه که آن سمت اتوبان بود.اخرهای تابستان بود و مسافرها هجوم آورده بودند به هر آنجا که که سبزی اش به همه چیز می چربید و مامان مدام هشدار میداد که از سمت خاکیِ جاده برانم و مراقب ماشین ها که به سرعت مثل پشه از کنارم رد می شوند باشم. رسیدیم به خانه ی عمه.عمه هم بی رحمی نکرد.دو تا محموله از جنس زنبیل برایمان آماده کرده بود. یکی اش پر از آلوچه بود و توصیه کرده بود که مامان رب آلوچه بپزد.آن یکی دیگر هم محتوی سه عدد غاز سربریده بود.یکی را تقدیم کرده بود به برادر زاده هایش و دو تای دیگر را هم به زن برادرش فروخته بود. خداحافظی کردیم و رکاب زدم.مامان هم با دستی پر از ساک های خرید که از مغازه ی مشتی احمد خریده بود دنبالم می آمد.یک دستش خرید بود و یک دستش زنبیل حاوی غاز های سربریده.زنبیل آلوچه ها هم روی یک سمتِ فرمان دوچرخه ی من؛همانجا که دستم را قرار میدادم بود و در حالی که یک طرف دوچرخه بیشتر سنگینی می کرد و خودم هم به واسطه ای این عدم توازن کج شده بودم،رکاب می زدم و به سمت خانه می رفتم. جلوی نانوایی که رسیدیم، مامان فرمان توقف داد تا نان بگیرد و بعد از اینکه نان را در دستش گرفت،زنبیل غازها را هم گذاشت روی آن یکی سمت فرمان.حالا دیگر کج نبودم.سنگینی دو طرف فرمان برابر بود و رکاب می زدم.جایی نزدیک خانه متوقف شدم و از دوچرخه پیاده شدم تا از اتوبان رد شویم و برویم آن سمتی که خانه ی ما بود. وسطِ اتوبان منتظر خلوت شدن جاده و عبور از آن بودیم که سوار دوچرخه شدم تا از همان جا رکاب بزنم و بروم سمت خانه. جاده خلوت شد و مامان از پشت تکان محکمی به دوچرخه ام داد تا راه بیفتم‌. راه افتادم.عرض جاده را به به پشتوانه ی تکانی که مامان داده بود طی کردم و آن جایی که خواستم فرمان را بچرخانم و دور بزنم و مسیرم را طی کنم،فرمان نچرخید که نچرخید. الوچه های ترش و غازها،آنقدری فرمان را سنگین کرده بود که زورم بهش نرسید. هرکار که کردم فرمان نچرخید که نچرخید. جیغم را اماده ی ادا شدن کردم و عرض جاده را مستقیم به سمت کانال های آبی که در گوشه ی جاده قرار داشت و از قضا تماما توسط گزنه پوشانده شده بود؛پیمودم. پرت شدم توی گزنه ها.هر کدام از الوچه ها پرت شد سمت گوشه ای و خودم هم مثل آن غازهای مادر مرده کنارشان متلاشی شدم. دوچرخه ام هم جایی در نزدیکی خودم و درست شکل خودم سرنگون شد‌ و تنها تفاوتمان این بود که دوچرخه پوستی برای گزیده شدن و سوختن نداشت و من بودم که دست و پا و تمام وجود گزنه ها نوازشم می کرد‌. مامان به دادم رسید و نجاتم داد. دوچرخه را هم نجات داد. غاز هایش را هم نجات داد،اما از خیر الوچه ها و نقشه ای که برایشان داشت گذشت. فردا شب شد و همه نزدیکی های اذان امدند خانه ی ما تا افطار کنند. یک طرف صورتم که ملتهب و گداخته شده بود را دیدند و گفتند: -رعنا!چرا این بچه رو اینطوری کتک زدی! رعنای من خنده اش را به زور خورد و از آنچه بر من گذشته بود تعریف کرد. همه نگاهم میکردند و میخندیدند که صدای ربنا از شبکه ی باران بلند شد. رفتم توی اتاق تا کِرِم به صورتم بمالم و زودتر از ان حالت مضحک خارج شوم و از پنجره ام به دوچرخه ی منحوسم نگاه کردم. دوچرخه ای که ان روز،فرمانش نچرخید. #رمضان #رمضان